Pagus olim gemmam nobis protulit clarissimam

Augustidunensis, magnum Germanum antistitem.

Studio parentum multis eruditur litteris

Sacris simul et humanis infans bonae indolis.

Nec mirum; cum, ante natus quam fuisset saeculo,

In matris floruit alvo virtutis miraculo:

Mater illum quod plus cito concepisset solito,

Voluit venenis haustis abortivum proici,

Nescia septimo mense mulierem fundere

Rite partum, qui movetur die septagesimo.

Quem tamen divina mundo maiestas providerat,

Nulla laedunt nocimenta, nulla maleficia;

Vas electum conservatur integrumque redditur;

Genetrix, ne parricida fieret, eripitur.

Qui Iohannem exultare voluit in utero,

Hic Germanum ante partum extulit miraculo.

Inde vires instauravit zabulus per aliam,

Per quam facta potione puerum extingueret.

Hanc urendo inflammarat talis avaritia,

Quatinus haereditatem sancti sic adquireret.

Iamque parat virus sancto, parat vinum filio

(Erat is carne propinquus, in discendo socius):

Sed puella vasa mutans virus dat Stratidio;

Vinum sumpsit propinatum Germanus infantulus.

Qua comperta mater culpa mox puellam increpat,

Sibi eam extinxisse filium inclamitat.

Qui si vitam non amisit, mansit tamen discolor,

Vt virtutis esset signum meritique parvuli.

Moribus honestis crescit institutus iuvenis,

Virtutum cultor existens, amator ecclesiae.

Intra terna lustra claro Agripino praesule

Ordinante fit divinis minister officiis.

Praesbiter dehinc sacratus, abba constituitur

Ad sanctum Symphorianum monachorum meritus.

Enarrare nemo potest, qualem se confecerit

Abstinendo vigilando ultra factus monachum.

Elemosynis profusus in tantum extiterat,

Vt nec panis resideret, fratres quo reficerent.

Vnde grege murmurante ipse magis doluit;

Cuius preces lacrimasque rerum dator suscipit:

Nobilis matrona Anna statim duo sagmata

Dirigit cum pane cocto; laudes dantur domino.

Alia sequenti die destinavit protinus

Cum annona aeque plena carpenti vehicula.

Viso namque tanto fratres terrentur miraculo,

Fidem iusti admirantes meritumque nobile.

Hinc virtutes memorentur stilo brevi reliquae,

Quo lectori textum absit fastidire carminis.

Quadam die cibum sumens, flamma foenum corripit:

Aquam fundens modo crucis, ignis perit crepitans.

Agrum sancti, quem invasit, Kariulfus nomine

Vrso sese castigante reformavit concite.

Tres illius equos tulit, sex, et novem bestia;

Sancto tandem exorante cessat pestilentia.

Postulatus a benigno praesule Agricola

Puerum febre torpentem liberavit supplicans.

Ebronis in domum intrans, uxor clamat faciem

Se videre sancti viri cornutam ac splendidam;

Recordatur Moysei vultus quondam mulier,

Recognoscit in Germano ipsam esse gratiam.

Theutbertum regem adit rebus pro ecclesiae;

Quibus sibi restitutis mortem dolet principis.

Nam diem illi praedixit prophetiae spiritu,

Quo migravit ab hac die rex solutus corpore.

Nocte quadam se Silvestro prosequente monacho

Sanctus orat, sed mactatur curiosus graviter.

[Erat illi mos benignus ante signum surgere,

Quod Silvester volens scire iniussus prosequitur ....]

Sabaricum rogat, sibi pro taxato precio

Relaxari servum, diris poenis quem affecerat.

Ille nolens facta summa libras petit quattuor,

Ne levis adesset sancto quaesita pecunia.

Sacer tamen postulata contulit exenia;

Sabaricus inimico vexatur a daemone.

Nuntiatur pietatis viro, quod acciderat:

Missa prece eius fide obtinente solvitur.

Libras reddit, unam addit: centum fiunt solidi;

Quibus crux Symphoriano fabricatur martyri.

Coniunx viri popularis nomine Destasia

Muta iacens palpitabat paratis exequiis;

Cui missis eulogiis ac in ore positis

Mulier consurgit, vitae respirante flamine

Dari sibi claves nocte conspicit Lutetiae;

Post effectus visionem sequitur angelicam:

Nam eiusdem civitatis decedente praesule,

Childeberto regi visus cathedram consequitur.

Ordinatus vero qualem se quantumque gesserit,

Hoc lingua mortalis nequit expedire plurimis.

Semet velut obliviscens satagebat animo,

Cui gloria adesset simul et necessitas.

Childebertus rex eidem sex direxit milia

Solidorum eroganda omnia pauperibus.

Spargit ea, nec occurrunt, totum qui accipiant:

Rex tristatur; ut donetur, exorat pontificem.

Vasa frangit, deaurata conterit missoria;

Admiranda inter eos talis est contentio.

Alter dabat et rogabat pauperes ditescere;

Alter sumens non cessabat in caelum transponere.

Sic sacerdos locupletus thesauris regalibus,

Et in rege sic florebat sacerdotis gratia.

Digiti manus contractae restaurantur dexterae.

Mulier oleo lita medicatur moriens.

Arida manus sanatur. Daemon ater pellitur.

Maxillarum dissoluta compago reiungitur.

Hominem catenis vinctum Satan pulsus deserit.

Vir insignis Waddo acris liberatur febribus.

Chrodesinthis sic regina ministrum karissimum

Febre captum huc transmisit curandum fidissime.

Equum donat postulante captivo in precio;

Quem mercator minus donans mane trahit mortuum.

Childebertus, qui donavit, rex sanctum rogaverat

Sibi eum retinere, nulli umquam tradere;

Plus tamen quam regis fuit vox clamantis pauperis.

Apud virum pietatis, hostem avaritiae.

Rex Clotharius contempto adventu pontificis

Angore pervasus febris torquetur durissimo.

Poena regis nuntiatur, optimates cursitant;

Sic sacerdos exoratus intrat iam palatium.

Vix assurgens rex divino se flagello queritur

Caesum; sancti lambit vestem: dolor omnis tollitur.

Extra sensum quidam factus morsus lupo rabido

Oleo chrismatus sancto sensus normam recipit.

Caeca venit: videns redit. Daemon fugit aliam,

Quam invaserat, sub muscae elapsus imagine.

Turonis cum accessisset, duae fiunt feminae

De saliva oris sui sanatae invalidae.

Daemones eius adventus erant saepe nuntii,

Ad sanctum Symphorianum priusquam accederet;

Energuminos clamare hoc cogebant miseros,

Fugientes ante sibi invidam praesentiam.

Supplex, reos ut laxaret, rogabat Nicasium;

Ille differt: iste prece aperit ergastulum.

Catenarum bacis fractis educuntur miseri;

Sic erepti grates bono reddebant pontifici.

Cernens factum indignatur stultus vir Nicasius;

Ante sanctum currit amens, sed saluti proximus:

Implorante pro se sancto ilico respergitur

Medicina spiritali, sospitati redditus.

Vrsos necat, messem salvat mulieris pauperis.

Matronarum uni caecae lumen vultus integrat.

Eulogiis datis parvam revocat de funere

Filiam Pientis viri nobilis familiae.

Manibus damnatum purgat clericum, dominico

Qui die cum circinnaret caligas, contrahitur.

Quondam ei sunt oblati septem daemoniaci,

Quos mundavit, duos simul sanans paralyticos.

Manum salvat vitiatam de salive unguine.

Caecam sanctae luminavit signo crucis edito.

Incolas purgavit omnes villae dictae Inethae,

Filio matris orbatae statim vitae reddito.

Accedentem mulierem curat paralythicam.

Audegisilus sanatur, maior domus regiae.

Claudam, mancam atque mutam reformavit feminam.

Stipulam, in qua dormivit, medicam deseruit.

Patrem levat de languore mortis atrae valido;

Natam caecam, surdam, mutam direxit incolumem.

Leudegisilus illuster sancti habens litteras,

His lavatis aqua sumpta sanabantur plurimi.

Brachium Cusini necnon intumentem dexteram

Purgat, siccas atque manus utrasque Libanii.

Andulfo lumen caecato reddidit, et alterum

A maligno sublevavit vexatum diabolo.

Oleo super infuso caeca videt mulier.

Ydropis morbus fugatur ipso medicamine.

Femina solvitur, pede fixa quae substiterat.

Monachus febre privatur sancti lingens scedulam.

Dextera manu contractus expiatur debilis.

Matrona de filo vestis facta sospes graditur.

Attila de fauce necis gratulatur erutus.

Liberat Augustiduno retrusos in carcere.

Sigericus cum uxore baptizatur perfidus;

Domus eius tota credit; lymphis omnes abluit.

Florentino dependebat in maxilla oculus:

Manu sancto contrectatus loco restituitur.

Stupent cuncti praedicantes huius morbi medicum;

Oculi cordis divino sanantur collirio.

Adamantium a loris Iudaeorum ferreis

Signo solvit crucis; liber sic abscessit iuvenis.

Eo ipso facto sibi panduntur ecclesiae

Hostia absente clavi, ruptis seris omnibus.

Carceralem adit domum oratque ad ianuam:

Vincti nocte resolvuntur apparente praesule.

Iudex motus ipsos ponit custodes in compede:

Qui occurrunt simul sancto rursus fracto carcere.

Iteratur saepe factum hoc tantum miraculum,

Per quodcunque dei servus accesserat oppidum.

Item gaudet, cui lumen fallatur, in oculo.

Mulieri pustulatae suffragatur brachio.

Nihil habens quid daretur tristabatur pauperi;

Laetabatur, si profusis abundaret opibus.

Virtus tanta rotabatur ab ore mellifluo,

Vt putares verba sancto formari ab angelo.

Ille nuntius caelestis fuit evangelii;

Angelus, dum vixit, recti extitit eloquii.

Equitans meditabatur vel divina dogmata

Aut cursum psallebat, nudum sanctum ferens verticem.

Cum sederet vel pranderet iaceretque modicum,

Lector fuit patrum dicta recitans dulcissima;

Vnde sumpto Pauli lacte mellisque dulcedine

Enutribat dulcorando corda plebis avida.

Alios antecurrebat noctis ad vigilias,

Psalmos hymnos decantando, antequam <ad>surgerent.

Inter haec doctrina factis respondebat optimis,

Viam pandens veritatis atque caeli semitam.

Pauperes vestire fuit quanta diligentia,

Indigentes quanta super animi compassio,

Pro virtute succurrendi quanta ministratio.

Omnibus omnia factus sequitor apostoli.

Auri nulla reservavit nec argenti pondera,

Opes nullas congregavit aescarum aut vestium.

Vbi cordis pura fuit iugiter intentio,

Ibi eius dives fuit thesaurus reconditus.

Ideo meruit tempus atque diem noscere,

Quando eius ab hac vita transmigraret anima.

Nam notario vocato iubet hoc praescribere:

"Iunii quinto kalendas"; sic caelos ingreditur,

Vbi vivit coronatus ac donatus gloria

Immortalis vitae, praesul gloriosus domini.

Cumque somno quievisset pio sanctus taliter,

Ad electum ferebatur tumulandus atrium.

Eius erat mancipatus carceri filiolus

Boso; voces ut audivit funerantum, heiulat.

"Heu mihi" ait plorans "o infelicissimo,

Nullus erit iam a poenis istis me eripiens".

Mox catenae resolvuntur; patefacto carcere

Boso fugit ac patrini accessit sub feretrum.

Steterat corpus in loco expectante populo,

Donec certe factum fuit hoc verum miraculum:

Ire quidem cupiebant, sed movere feretrum.

Nemo quibat baiulantum cunctis factis stupidis.

Culpam rex donavit sancti pro amore praesulis;

Erat ei karus Boso inde plus et extitit.

Vnde locum ad Bosonis dicunt oratorium;

Hinc et nuper est erecta ibidem ecclesia.

Laus aeterno patri deo, eius quoque filio.

Ihesu Christo cum amborum spiritu paraclyto.