Post Moysen Iosue populo dominatur Hebreo;

      Terram quam Moyses non dedit iste dedit:

Gratia post legem subiit; quod iussio legis

      Non potuit, celum gratia sola dedit.

 

De duobus exploratoribus et Raab

5

Binos iste uiros Iericho transmittit ad urbem

      Per quos exploret plebis et urbis opus.

Est Iericho mundus; duo testamenta Redemptor

      Misit ad hunc, hominum facta per illa probans.

Fida Raab meretrix fuit ecclesiamque figurat,

10

      Que mechata fuit idola uana colens:

Illa duos missos, hec legem seruat utramque;

      Suscipit illa uiros; suscipit ista fidem.

Funis coccineus pendens herensque fenestre

      Seruat ab hoste Raab resque genusque suum:

15

Ecclesiam seruat roseus cruor in truce fusus,

      Quem mundo lateris sacra fenestra pluit.

 

De transitu arche et diuisione Iordanis

Cum turbam ducunt archamque leuita sacerdos

      Per Iordanis aquam, stans aqua prebet iter:

Hoc fit in ecclesia quia per baptisma sacerdos

20

      Siue leuita tibi monstrat ad astra uiam.

Que retro prosiliit, aqua cum dulcedine mansit;

      In mare que fluxum fecit amara fuit:

In baptizatis par forma uidetur haberi;

      Dulcia iustus agit, prauus amara sapit.

25

Cui trans Iordanem Moyses terram dedit, armis

      Cincta preit semis et geminata tribus:

Iusti uiuentes in lege notantur in istis,

      Qui nos precedunt auxiliumque ferunt.

Pro nobis pugnant Isaias cum Ieremia,

30

      Cum Daniele Ioel, cum Samuele Dauid;

Ex horum libris nostros conuincimus hostes;

      Hi tot tela gerunt quot sacra uerba serunt.

Electi proceres medio de flumine tollunt

      Bis senos lapides quos posuere foris:

35

Bis sex discipuli sunt hi lapides duodeni,

      Post baptisma sacrum quos imitando geris.

Post fecit dux petrinos in Galgala cultros,

      Et circumcisus Israel inde fuit:

Sic prauos actus resecet baptismate lotus

40

      Eius ad exemplum qui petra uera fuit.

Pascha fit et panes terra gustantur in illa,

      Manna perit sed in his magna figura fuit:

Post fontis lauacrum, postquam resecas mala carnis,

      Credens in Christi sanguine pascha facis,

45

Accipis et Panem Vite, que non perit escam,

      Terra repromissa quam Sacra Virgo parit,

Occurritque tenens gladium tibi celica uirtus,

      Christus Saluator, te sacra uerba docens,

Qui quasi cum gladio ueniens per scripta suorum

50

      Instruat et doceat te resecare malum.

Nec fortuna fuit quod dux inquirit an esset

      Angelus hostis ei siue daturus opem.

Vt sis discretus docet hoc, quia nouit iniquus

      Spiritus angelico sepe nitore tegi.

 

De destructione Iericho

55

Aspice quid sequitur: Iericho circumdatur, artem,

      Non martem, patitur excidioque datur.

Mirum pugnandi genus exercetur in urbem:

      Sunt procul hinc clipei, spicula, mucro Calibs;

Non aries ferri muros ferit, hostibus haste

60

      Non obstant, arcus non procul arcet eos,

Non faber in iaculo ferrum lignumque maritat,

      Non facit ut senium deserat hasta uetus,

Non tunicatur eques lorica sed neque lora

      Danter equis, frontis non galeatur apex;

65

Non ui turbarum Iericho ruit immo tubarum;

      Arcu Iudei plus ualet archa Dei.

Deiecit Iericho septenus circulus arche:

      Etas huic mundo septima finis erit.

Cum cecinere tube, fuit urbs perpessa ruinam;

70

      Preterit et mundus iste canente tuba.

Iure notat mundum Iericho, que luna uocatur;

      Assiduis currunt motibus illa duo.

Cum totam Iericho rapiat subuersio, cocco

      Tuta nichil dampni pertulit una Raab:

75

Cum totum mundum rapiant incendia, soli

      Ecclesie Christi sanguine uita datur.

Funis coccineus pendens herensque fenestre

      Seruat ab hoste Raab resque genusque suum:

Ecclesiam saluat roseus cruor in truce fusus,

80

      Quem mundo lateris sacra fenestra pluit.

Siue fenestra potest oris confessio dici,

      Qua uiuit Christi morte redemptus homo.

Extra tecta Raab nemo mortem fugit: extra

      Ecclesiam nulli uita salusue datur.

 

De furto Achar

85

Imperat hinc Iosue quod ferri siue quod auri

      Siue quod argenti siue quod eris erat

Sacretur Domino; furtum uindicta sequatur

      Furtivamque manum puniat ira Dei.

Surdus ad hec peccauit Achar furti reus, auri

90

      Lingula fraus eius palliolumque fuit.

Quod tulit abscondit, dolus iste Dei parit iram,

      Pars quedam populi uicta sub hoste cadit.

Consulitur Dominus, populum peccasse fatetur,

      Mittitur in populum sors, lapidatur Achar.

95

Aureolam linguam furatur cum male miscet

      Scismaticus scriptis aurea uerba sacris;

Sermonis rutili nitor aurea lingua uocatur,

      Sed refugit simplex splendida uerba fides;

Scripta poetarum que sermo pictus inaurat

100

      Aurea dicuntur lingua, sed illa caue.

Discute palliolum quem sensum palliet; illud

      De Iericho tollit clamque recondit Achar:

Est Iericho mundus, est palliolum quasi quidam

      Erroris cultus nequitieque dolus;

105

Mundanos mores, sordes, spectacula, sectas,

      Fraudes, palliolum tale uocare potes.

Talem scismaticus uestem sibi texit et illam

      Assuit ecclesie, clam mala uerba serens;

Ecclesie uestem que rugam non habet inde

110

      Polluit, admiscens dogmata praua bonis.

Fur expirat Achar, lapidum depressus aceruo,

      Puniit et uilis aurea furta lapis:

Sic et scismatici punit uindicta reatum,

      Peccatique sui pondere pressus obit.

115

Post Achar extinctum populus respirat et hostem

      Vincens suspenso rege triumphat Hai:

Sic postquam sectas prauas extinxeris, hostis

      Antiqui superas tela uigore crucis;

Nam cruce bella domas; crux est spes nostra; per illam

120

      Rex noctis tanquam rex spoliatur Hai.

 

De constructione altaris et lapidibus incisis

Eligit hinc uictor Iosue lapides sibi uiuos

      Quos alique ferro non tetigere manus;

His altare parat Domino, dat sacra; secundam

      Legem quam Moyses scripsit arauit ibi.

125

Iusti sunt uiui lapides sine crimine, quorum

      Non penetrant animos ferrea tela Sathan;

Sunt altare pie mentes; ibi sacra paramus

      Dum nos mactamus per bona facta Deo;

Scribitur et sacra lex in forti corde secunda,

130

      Scripta noue legis dum faciendo legis.

Post hec cum plausu deducitur archa uirili,

      Cuius utrumque latus obtinet ordo ducum.

Sena tribus quam nobilitat preclarior ortus

      Monte stetit Garizim ut benedicat ibi;

135

Altera sena tribus que non ita sanguine fulget

      Monte Gebal fruitur ut maledicat ibi.

Hi quibus incumbit benedictio corda figurant

      Que faciunt summe pacis amore bonum;

Hi quibus incumbit maledictio corda figurant

140

      Intuitu pene que mala queque cauent.

 

De dolo Gabaonitarum

Fama uolans ciues Gabaon formidinis ictu

      Vulnerat; incutiunt cognita signa metum.

Vsi consilio, pannos panesque uetustos,

      Vtres diruptos fraude iuuante ferunt;

145

Impetrat istorum dolus et dolor ut mereantur

      Cum Iosue populo fedus finire nouum.

Nec mora, fraus patuit, dux iram concipit, illos

      Perdere uult, sed pax facta refrenat eum;

Hoc tamen instituit, ut ad usus plebis Hebree

150

      Subiecti cedant ligna, fluenta ferant.

Istis sunt similes quidam seruire parati

      Ecclesie prompti corpore, mente pigri;

Ad decus ecclesie deuotio seruit eorum

      Et ueluti quedam signa salutis habent;

155

Sunt similes ulmo sterili que stat sine fructu,

      Vitem fructiferam sustinet illa tamen.

Hi ueterem uitam retinent ueteres quasi pannos

      Nec nitida morum ueste nitere uolunt.

Regi Ierusalem noua pacta patent, quod Hebreos

160

      Nexuerat Gabaon pacis amore sibi;

Quatuor ergo uocans reges armatur; in urbem

      Conspirat Gabaon ferrea turba ducum.

Ad Iosue Gabaon legatos mittit ut urbem

      Seruorum seruans surgat opemque ferat.

165

Hunc flexere preces, ferrum iuuenescere cogit,

      Hostibus occurrit, ferrea castra ferit.

Huic diuina fauent solatia, nam Deus hostes

      Grandine saxorum terret eosque terit;

Imperio Iosue solis rota non fuit ausa

170

      Currere sed cursus nescia fixa stetit;

Sol supra Gabaon, super Hailon luna resedit,

      Donec deuicto uictor ab hoste redit.

Sensus corporeos hi reges quinque figurant,

      In Domini seruos qui mala sepe mouent;

175

Olfactus, gustus, auditus, uisio, tactus,

      Hi male regnando nos superare parant;

Sed prece deuictus noster lesus opprimit hostes

      Nec sinit illorum tela nocere suis;

Nec Sol Iustitie nobis occumbere querit

180

      Sed stat nobiscum perpetuoque nitet

Donec corporeos in nobis conterat hostes

      Et Sathane nostro sub pede colla terat.

Hinc Sol Verus ait: "Sto, uobis semper adherens,

      Donec mundus iter finiat iste suum."

 

Distributio terre per sortes

185

Gentibus extinctis, terram diuisit Hebreis

      Sorte repromissam mens studiosa ducis:

Sic Iesus a nobis hostes remouens quasi terram

      Partitur, ditans munere quemque suo.

Duplex in populo diuisio facta refertur:

190

      Respicit ad Moysen prima, secunda Iesum.

Trans Iordanis aquas tribubus sua dona duabus

      Decernit Moyses dimidieque simul;

Distribuit tribubus aliis Iosue uigor omne

      Quod debet populo sorte iubente dari.

195

Designatur in his quod mittit ad ethera plures

      Leue iugum Christi quam graue legis onus.

Bina tribus semis populi fuit umbra prioris

      Cui plene Deitas non manifesta fuit;

Semis adest ut sint tres, nam primos

200

      Deitatis Summe Persone tres latuere patres.

Plebs tua, Christe, nouem tribubus semisque notatur,

      Cui dare post lauacrum mystica dona soles;

Sed sicut numero perfectio non datur illi,

      Plene scire Deum sic modo nemo potest;

205

Sunt tamen hi plures quos saluat lex noua Christi

      Quam quos saluauit lex uetus illa grauis.

Dum Iosue populo terram sic diuidit, Hebron

      Suscipit a Iosue fortis ad arma Caleph,

Debellansque uiros Enach de sanguine natos,

210

      Vrbem predictam subiugat ense sibi;

Qui pugnans inquit "Illi mea filia nubet

      Qui reditum faciet uictor ab urbe Sepher."

Othoniel surgit, armis accingitur, urbem

      Impetit; urbs illi subditur, Axa datur;

215

Que residens asine post sicce munera terre

      Irriguum maius a patre flendo petit.

Axa notat mentem que carnis conterit estus

      Et motus asine sub ratione premit.

A patre donantur Axe duo munera: nobis

220

      A Patre celesti munus utrumque datur;

Cum caro ieiunat, quasi tunc datur arida tellus;

      Cum lacrimas fundis, humida terra datur.

 

Quod leuite nullam portionem habuerunt
inter filios Israel

Non hoc pretereas quod portio nulla leuitas

      Munerat, est horum portio sola Deus;

225

Dux permittit eos cunctas habitare per urbes,

      In cunctis tribubus mansio cuique datur.

Presbyteri signantur in his nostrique leuite,

      Clerus, doctores, qui sacra uerba docent,

Qui nil terrenum sapiunt sed celica querunt,

230

      Sed solum sapiunt esuriuntque Deum;

Quos non librarum pascit nitor immo librorum,

      Non ara, non aurum, sed iuuat ara Dei.

Et cum sit propria dignus mercede laborans,

      Hi mansura serunt et peritura metunt.

235

Scripta sonant: Si quis anime tibi conferat escam,

      Corporei debes redditor esse cibi.

Porro quod geminas urbes deciesque quaternas

      Accipiunt illi, mystica forma fuit:

Dena quidem legis ueteris sunt iussa, quaterna

240

      Lex euangelii; uir bonus ista docet.

Possidet ergo sibi decies quasi quatuor urbes

      Qui docet hoc quod habet lex noua lexque uetus.

Sensus moralis et sensus mysticus urbes

      Sunt gemine; niti doctor utroque solet.

245

Discute nunc gentes cur non eliminat omnes

      Sed secum quosdam detinet illa tribus;

In medio remanens Effrem uiuit Chananeus,

      Qui meruit uitam dando tributa suam:

Corde tuo uitium remanens signatur in illo,

250

      Quod tecum uiuit, quod superare nequis;

Nam licet eniteas summis uirtutibus, omnes

      Ex animo culpas non resecare uales,

Et uelut ex minimis retines aliquam tibi culpam

      Ne tua mens tumeat dum bona magna geris;

255

Ex tali culpa tibi soluitur ergo tributum

      Vt fias humilis, namque dat illa tibi.

His ita completis, Iosue sua tempora complens

      Transiit ad patres dignus honore suos.