1

Postquam virginis beate Marie virginitas

Iam per mundum universum usquequaque claruit,

Multos per orbem sequaces habere promeruit.

2

Nam non solum seniores in utrisque sexubus,

Sed et in evo minori puelle et pueri

Avide virginitatem plures arripuerant.

3

Ex quorum nunc sacrosancto Liudtrudem collegio

Cum sororibus bis ternis castitate preditis

Debitis precordiorum predicamus laudibus,

4

Eius patriam, parentes, ortum, finem, meritum

Et sanctum virginitatis in deum propositum

Ad ecclesie profectum percurrentes rithmice.

5

Quidam in Pertensi pago vir Sigmarus nomine

Rebus simul opulentus et clarus parentibus

In divina servitute effulsit nobilior.

6

Ab etate quippe prima tenere infantie

Mox primordium sophie, dei timorem, hauriens,

In cunctis deum timere puer almus didicit.

7

Et quia deo perfecta omnis etas nascitur,

Nihil puerile prorsus gessit in operibus,

Sed cana mens in tenella eluxit etatula,

8

Contra morem consuetum etati huiusmodi

Nocte simul et die semper deo serviens

In usu orationum et in parcimonia.

9

Talis prima viri etas, talis pueritia;

Sic est ad annos perductus iam viriles nubilis,

Quando corporis calorem iam sentire ceperat.

10

Verum quoniam magister atque tuba gentium

Nubere melius quam uri esse Paulus edocet

Et deo placent pudica nuptiarum federa,

11

Vultu satis elegantem et claram natalibus

Et, quod maximum probatur, bonis piam moribus

Post sortitus est iugalem Liudtrudem vocabulo.

12

Huius votivo potitus ipse matrimonio

Nihil omnino reliquit ex virtutum studio,

Quas prius adhuc solebat exercere pusio.

13

Totus illi cogitatus pariter cum coniuge

De rebus erat supernis et vere perhennibus,

Et in vanitate mundi nulla confidentia.

14

Nihil umquam per rapinam tulerant alicui,

Nihil prorsus inbenignum aut iniustum fecerant,

Sed iusta ad universos erat illis caritas.

15

Nec se solos conservabant in bonis operibus,

Sed et totam quoque domum vivere pie fecerant

Et contra mandata dei nihil prorsus agere.

16

His intenti disciplinis, his virtutum studiis

Nil plane desiderabant domino contrarium,

Sed sola dei voluntas erat illis placita.

17

Erat haut procul ab illis constituta ecclesia,

Quam tunc forte procurabat presbiter Eugenius,

Vir iustus simulque prudens in mandatis domini.

18

Huius sive probitate sive sapientia

Non iniure delectatus Sigmarus cum coniuge

Hunc familiaritatis sibi nexu astrinxerant.

19

Et ipsius commendati sacrosanctis precibus

Piis de die in diem profecerunt actibus

Maxime in largienda seduli elemosina.

20

Nam quicquid suis valebant usibus subtrahere,

Aut ipsi mox erogabant turbis indigentium

Aut per manum sacerdotis dabant Eugenii.

21

Sic annis simul duobus domino servierant,

Quibus expletis cupita illis proles obtigit

Atque fructus nuptiarum votivus provenerat.

22

Septem namque dei dono edite his filie

In muliebri virilem sexu mentem induerant,

Mox puelle mancipate domini servicio:

23

Prima natu Imma dicta, Othildis est alia,

Tertia nativitatis, non virtutum serie

Liudtrudis pulchre maternum meruit vocabulum;

24

Huic sancta meritis vel ortu est Pusinna proxima,

Quam quinto profusa loco sequebatur Francula,

Sicque Libere successit Magethildis septima.

25

Hac sorte nativitatis atque his vocabulis

Has septem sancti parentes ediderunt filias,

Quo nec sobolis vacaret summa a misterio.

26

Digni nimirum parentes filiabus talibus,

Digne talibus vicissim filie parentibus,

Que ex bonis procreate meliores fierent.

27

Sic olim sancti parentes precursoris domini,

Dum iuste et sine querela apud deum et homines

Conversati prophetarum ediderunt maximum.

28

Minores isti aut parentes his ipsis parentibus

Aut, sancte licet, puelle prophetarum maximo,

Sed tamen semper beati et laude dignissimi.

29

Quorum vita talis erat, talis nimirum probitas,

Vt, dum fortassis eorum recitatur sanctitas,

Talium mox et tantorum fiat recordatio.

30

Ergo temporis processu transeunte infantia

Cum pater devotionem filiarum cerneret,

Curabat, ut pio voto adesset scientia.

31

Sanctis siquidem scripturis in domo tunc propria

Mox ipsas per sacerdotem instruxit Eugenium

Psalmos atque spiritales ipsas ympnos edocens.

32

Postquam nativitatem transacto decennio

Iuxta captum singularum temporisque spatium

In sciencia librorum perfecte enutrierant.

33

Nam psalmis simul et ympnis sacratisque canticis

Et deum plene laudare iam instructe noverant

Atque dignas ei laudes solvebant cotidie.

34

Ea fuit tempestate sanctitate pariter

Et scientia librorum divulgatus merito

Alpinus Cathalaunensis antistes ecclesie.

35

Hic cum suam circuiret pastor parrochiam

Atque confirmationis gratiam imparciens

Sive predicationis documenta traderet,

36

Suis tunc votis Sigmarus aptum tempus pervidens

Sacerdoti consecrandas septem tradens filias

Has divino mancipari petiit obsequio.

37

Pontifex videns, puellas etsi adhuc teneras

Tamen ad annos venisse iam intelligibiles

Ipsarum super hoc votum sciscitandum credidit.

38

Que mox uno omnes ore responderunt presuli

Hoc sese non velle solum, sed et multum poscere,

Illis, in virginitate fixum fore animum,

39

Se soli iam votis deo dedicatis affore,

Preter ipsum sese numquam cognituras alium,

Pro ipso et vitam ipsam se daturas propere,

40

Eius benedictionem ipsas solam poscere,

Quo actutum virginali velate flaminio

Divino consignarentur ita ministerio.

41

Quod ut audivit sacerdos, letus mox efficitur,

Miratus, devotionem patri tantam affore,

Vt deo offerret dicandas septem simul filias;

42

Miratus et in puellis tantam dei gratiam,

Vt et carnis voluptates et mundi divitias

Supernorum gaudiorum spernerent intuitu.

43

Ergo collaudans beatum virginum propositum

Atque has virginitatis consecrans velamine

Istam benedictionem super ipsas fuderat:

44

"Deus benedictionum, solus auctor omnium,

Qui es castorum benignus habitator corporum,

Has modo tuas ancillas benedic et protege.

45

Tu istas castas et mente conserva et corpore,

Quo virginitas suscepta et tuam illis gratiam

Exemplumque te donante subministret aliis.

46

Sit hoc velamen ipsarum capiti impositum

Signum sumpte castitatis et future glorie,

Sit contra hostem antiquam perhennis defensio,

47

Quatinus virginitatis professe propositum,

Sicut te nunc inspirante devote susceperant,

Sic et te has adiuvante perpetim custodiant."

48

Cum hac benedictione discedentes virgines

In domo simul paterna domino servierant

Gaudentesque sui voti sunt effecte compotes.

49

Et iam tempus imminebat prestitutum celitus,

Quo vita pater decedens mundum derelinqueret

Atque laborum suorum premium perciperet.

50

Itaque possessione divisa inter filias

Dignas meriti vel rerum heredes reliquerat

Ipse tunc ex transituris ad eterna transiens.

51

Post eius mortem Liudtrudi virgini sanctissime

Locus, quem sibi paravit pater solitarium,

In monte quodam votive sortite obvenerat.

52

Vnde et ipsius in deum patuit devotio

Atque . . . paterna est ostensa gratia,

Qua maiori semper ipsam caritate coluit,

53

Dum talem deo volente illi locum dederat,

Quem et ipse semper vivens plurimum amaverat

Et divino aptum sciebat maxime servitio.

54

Nam circumfusis hinc inde consitus nemoribus

Quandam pulchre paradisi pretulit imaginem,

Quo primi parentes olim evum letum duxerant.

55

Hunc vocans montem Sigmari ex patris vocabulo

Ipsius devotionis sacravit memoriam,

Quo pii numquam exempli moreretur sanctitas.

56

Istic igitur utrisque orbata parentibus

Quo plus humana deserta fuerat frequentia,

Eo magis excrescebat in dei servitio.

57

Videbat enim beata prime vite modulum

Posse non iniure suis ascribi parentibus,

Quando sub eorum cuncta gessit magisterio.

58

Illorum recompensandum esse vigilantie,

Quicquid mali primum bruta caveret infantia,

Quicquid boni perpetraret post adolescentia.

59

Tunc iam dei voluntate tempus illud affore,

Quo bona non aliorum gereret arbitrio,

Sed sue devotionis qualitas patesceret.

60

Ad ista confortatorem in cunctis idoneum

Sacerdotem memoratum habebat Eugenium,

Qui eam suis ad bona excitabat monitis.

61

Huius crebris confortata adhortationibus

Semper aut deum laudabat aut legebat aliquid

Aut certe . . . consuete instabat psalmodie.

62

Noctes frequenter et dies in prece continuans

Vite sue commendabat domino propositum,

Ipsum sibi protectorem semper orans fieri.

63

"Deus", inquit, "universe creature conditor,

Cuius filius cruore me redemit proprio,

Quem sumpta virginitate sponsum sumpsi famula,

64

Tu me in eius amore fac perfectam, domine.

Nil eius unquam preceptis te donante preferam,

Nil sancte dilectioni ipsius equiparem.

65

Ipse scutum contra hostem sit mihi diabolum,

Ipse sit iugis triumphus de malis hominibus,

Ipse sit contra carnales adiutor illecebras.

66

Quo mente inmaculata simul et corpore

Nec in mundi umquam cursu ab ipso destituar

Nec ab eius in futuro separer consorcio."

67

His cotidie se deo commendabat precibus,

His se singulis diebus exercebat studiis,

Sic cum etatis processu crevit et virtutibus.

68

Et quia semper sanctorum digna cultrix fuerat,

Romam corporum sanctorum fertilem pigneribus

Supra vires muliebres cogitavit pergere.

69

Quod non solum orandi causa ipsa cogitaverat,

Sed ut sacros sanctorum impetraret cineres,

Si qua daretur facultas suis votis congrua,

70

Quibus votive potita Christi forte gratia

Oratorium revertens actutum construeret

Et cultum deinceps dignum devota impenderet.

71

Verum quia dei virum sacerdotem Eugenium

In rebus fere solebat omnibus consulere,

Suam ei voluntatem protinus aperuit.

72

Placuit voluntas ... virginis presbitero

Et eius devotionem in sanctos et dominum

Digne laudans profecturum se simul spoponderat.

73

Qui cum Romam pervenissent Christo vie preduce,

Virgo, que exemplis sanctorum incitari venerat,

Cunctis in Roma exemplum pie vite dederat.

74

Erat tunc quedam Iustina in urbe Romulea,

Que fuit dei iam pridem servituti dedita,

Ipsa morum probitate ibi famosissima.

75

Huic mox beata virgo Liudtrudis adheserat

Et continuis cum ea insistens psalmodiis

Late sue sanctitatis rumorem disperserat,

76

Tot coronas a datore susceptura domino,

Quot bonis eius exemplis atque sanctimonia

Vite emendatioris sumpserant propositum.

77

Vere semper gloriosa semperque predicabilis

Non solum devotione in bonis precipua,

Sed et infatigabunda animi constancia.

78

Nam postquam Christum secuta virgo inops inopem

Ad sanctorum visitanda ossa Romam venerat,

Ibi in dei servitute tribus mansit mensibus.

79

Post quorum demum peractum ex more curriculum

Ex superna missus arce sanctus ad eam angelus

His verbis futura pandens ipsam mox alloquitur:

80

"Iam tibi virgo hic hucusque mansisse sufficiat

Semper sanctorum deinceps adiuvanda precibus,

Quorum tuis derelictis expetisti limina.

81

Nunc Christo te reducente, quo huc ductore veneras,

In terram nativitatis iterum revertere

Et locum, unde es digressa, denuo revisita.

82

Sane sanctorum, quas cupis ardenter, reliquias

In hoc te nequaquam loco percepturam noveris,

Sed hinc digresse in via tibi dandas affore.

83

Denique ut iuga statim Alpium transgrederis

Et martirio beati propinquas Mauricii,

Huc causa orationis memento divertere.

84

Huc diu desiderata eius sume pignera,

Et deo grates persolvens ad tuos revertere

Dignamque in eius honore construe basilicam.

85

Ibi celitus perceptos digne tractans cineres

Meritis simul ..... et orationibus

Te scias impetraturam, quodcumque poposceris."

86

His dictis sanctus ab ea angelus recesserat;

Illa statim narrans sancto visionem Eugenio

Ab eo reversionis cepit modum querere.

87

Vix nox incumbens transivit et aurora venerat,

Consumptis profectioni ipsi necessariis

Iter a deo preceptum ceperant peragere.

88

Iamque appropinquaverunt urbi Ravennantium,

Vrbi populis frequenti meniisque celebri,

Locum post Romam secundum his tenenti in partibus.

89

Nec tanta diu lucerna latuit sub modio,

Sed candelabro virtutum pulchre superposita

Cunctis circumquaque demum illuxit fidelibus.

90

Et quia Rome iam eius sanctitas innotuit,

Hic ne quid prorsus beate defuisset virgini,

Nihilominus signorum clareret potentia,

91

Christo sed enim ductore mox ut urbem intraverat,

Famula quedam de domo sui egressa domini

Nutu nimirum divino illis venit obviam.

92

Huic confestim beata Liudtrudis preceperat,

Vt sine mora revertens ad suum tunc dominum

Hec illi verbis eorum supplex ista diceret:

93

Ipsos ex pago Pertensi exortos in Gallia

Romam <iam> pridem orandi pervenisse gratia,

Inde domum regressuros mansionem petere.

94

At illa natam fuisse illi refert unicam,

Hanc tribus sine loquela iam iacere solibus,

Iccirco exceptioni tunc ipsum inhabilem.

95

"Propter hoc", inquit, "nunc nostro plus indiget adventui,

Vt licet in parvis Christus susceptus hospicio

Natam forte luctuosis concedat parentibus.

96

Festina ergo precurrens dicito parentibus,

Non propter nos morituram nunc eorum filiam,

Sed vite dei donandam gratia gratuita".

97

Ita puella confestim reversa ad dominam

Cuncta simul, que audivit, retulit ex ordine:

Quandam foris peregrinam visu dignam affore.

98

Hanc tunc ex apostolorum venisse liminibus

Et cum suis apud illam mansionem poscere,

Non propter se morituram filiam promittere.

99

Obviam mater puelle protinus cucurrerat

Et suscipiens cum suis virginem cum gaudio

Egram supplex postulabat visitare filiam.

100

"Credo", ait, "temet nostris prestitam doloribus,

Vt egra nostra iam membris omnibus premortua

Per te nunc restituatur sanitati pristine.

101

Hec enim nobis misellis unica extiterat,

Hec nobis vite presentis erat consolatio,

In ipsa posteritatis spes omnis pependerat.

102

Atque utinam daretur forte nobis optio,

Ipsi mortem subiremus voto voluntario,

Vt nobis deo volente ipsa superviveret.

103

Vt sicut iure nature et nascendi ordine

Hec ipsa post nos in istam demum lucem venerat,

Sic item nobis vicissim superstes existeret."

104

His mater tunc lacrimosa dolorum gemitibus

Virginem prius paratam ad misericordiam

Quodam fomento verborum amplius incenderat.

105

Nam domum mox, ubi egra iacebat, introiens

Prius secundum mandatum ipsa evangelicum

Domum salutans devota ei pacem obtulit.

106

Deinde virgo beata accessit ad lectulum

Et videns ipsam puellam iam pene exanimem

Sic de medela secura dominum rogaverat:

107

"Plasmator", inquit, "cunctorum et salvator hominum,

Qui simul vite et mortis potestatem retines,

Qui ad inferos deducis et reducis iterum;

108

Christus, qui quatriduanum iam fetentem Lazarum

Reducem de monumento redire preceperas

Et nos resuscitaturus terre es de pulvere,

109

Tu et hanc, queso, puellam, que morti nunc proxima

Solo spiritu subsistit membris iam premortuis,

Per manum ancille tue dignare erigere.

110

Quo per te nunc restituta unica parentibus

Nominis tui reverendi crescat semper gloria

Et fidelium tuorum augescat devotio."

111

Nec mora, cum dicto simul puella convaluit

Et ipsius mox surrexit elevata manibus

Atque suo salvatori dignas egit gratias.

112

"Gratias", inquit, "tibi nunc, Iesu Christe, refero,

Qui me per tuam repente hanc salvasti famulam

Et me de ipso inferni baratro eripueras.

113

Propter hoc enim hanc tuam virginem sanctissimam

In nostram domum venire tua fecit gratia,

Vt ipsa tam destitutis redderer parentibus

114

Et cum parentum meorum me salvatam gaudio

Ipsa votivam tuopte dicarem servitio

Sub titulo virginitatis et signo velaminis."

115

Ita confortata cibo ex manu mox virginis

Beatam supplex Liudtrudem ipsa postulaverat,

Vt suo sacrum velamen capiti imponeret

116

Atque devotam assumens vite sue comitem

Cunctis se secum diebus manere permitteret

In profectibus virtutum et dei servicio.

117

Sed virgo satis prudenter et prorsus utiliter

Ipsius petitionis effectum considerans

Vnum prompta concedebat, alterum negaverat.

118

Rursus contemplans ipsius tantam pulchritudinem

Et periclitari posse pudicitiam intelligens,

Si inter externos a suis longius consisteret,

119

Ipsam secum proficisci consentire noluit,

Ne fortassis peregrina aliquid incurreret,

Vnde periclitaretur eius pudicitia,

120

Atque ita plane ipsa commissi flagitii

Rea vel estimaretur vel fortassis afforet,

Que hec evenire posse videns non precaverat.

121

Sed cum parentes puelle iunctis simul precibus,

Vt secum detineretur, omnino insisterent,

Sic ab hac eos voluntate revocare studuit:

122

"Nolite", ait, "molesti inde mihi fieri;

Quod ago, causa puelle me sciatis agere,

Ne libidini malorum peregrina pateat.

123

Quod non hac intentione me putetis prosequi,

Vt vel de devotione ipsius sim dubia

Vel dei sui diffidam affore custodiam.

124

Et devotionem scio virginis in domino

Et deum suam servare posse ubique famulam,

Sed tamen et nostra debet cura circumspicere.

125

Scio multos inarsuros eius pulchritudini;

Vnde quid mali presumant vobis procul positis,

Quid ipsa quoque ... possit, nostis optime.

126

Proinde sit hec vobiscum vestra modo filia,

Istic deo famuletur sub vestra custodia

Nec magni pendat hanc meam ad presens absentiam.

127

Si hic devota sincere domino servierit

Et si tempore perbrevi separemur corpore,

Perpetim deo volente heremus spiritibus."

128

His placati vel puella vel puelle proximi

Evidentibus ipsius tandem rationibus

Eam usque ad civitatem deduxere proximam.

129

Ibi dimissa puella cum suis parentibus

Tandem venit ad optatum ipsa monasterium,

Quo cum sociis beatus requiescit Mauricius.

130

Erat inpresentiarum ipsius ecclesie

Custos forte constitutus nomine Georgius,

Vir rumore castitatis prorsus admirabilis.

131

Hic beatam tunc suscepit Liudtrudem in hospicium

Et cum omni humanitatis caritate retinens

Simul cum suis tunc cunctis affatim refecerat.

132

Vnde suis votis locum aptum virgo pervidens

Ei mox de visione narravit angelica

Sancti sibimet spondente pignera Mauricii.

133

Ipse hanc de deo fore visionem intelligens,

Vt quante ipsa fuisset sanctitatis conscius

Cum magno dedit honore petitas reliquias.

134

Quas illa cum magno valde gaudio suscipiens

Ad locum demum paterno insignem vocabulo

Cum magno satis thesauro festina tetenderat.

135

Quo cum domino ducente pervenisset prospere,

In eodem statim loco virgo beatissima

Votis suis congruentem construxerat ecclesiam.

136

Ibi supra memoratas inferens reliquias

Illuc proprium venire fecit episcopum

Et hanc in honore sancti dedicare Mauricii.

137

Post basilice herentem sibi fecit cellulam,

Vbi quanta sanctitate iugiter post vixerit,

Que digne lingua referre, que mens nosse valeat!

138

Tantus ei fuit usus in orationibus,

In carnis afflictione et in elemosinis,

Ac si tunc primum forte ei inchoandum afforet.

139

Semper occupata sacris ipsa fuit studiis,

Semper in celum intentis oculis ac manibus

Sue cursum vite et statum commendabat domino.

140

Quicquid de proprietatis sue cepit reditu,

Non suis tenaci dente usibus retinuit,

Sed pauperibus extimplo erogari iusserat.

141

Duro pro molli vestitu induta cilicio

Vsibus ieiuniorum et afflictionibus

Corpus suum castigabat et carnem domaverat.

142

Victus ei iugis erat atque iuges epule

Cum aqua, quam bibit solam, panis ordeaceus,

Quem sumpsit aut semel tantum aut bis in ebdomada.

143

Dulciores ipsa cibos nequaquam perceperat,

Sed pro divino amore mox aut infirmantibus

Aut hospitibus oblatos prona ministraverat.

144

O vere beata virgo et semper laudabilis,

Cuius ipsa predicatur iure pueritia,

Cuius tota demum vita plena est virtutibus!

145

Que etsi non dignitate equali resplendeat

Atque vite claritate longe sit inferior

Illi, qui Christi precursor, qui baptista domini,

146

Qui maior est quam propheta, qui vocatur angelus,

Cui mox sanctificato ex materno utero

Inter natos mulierum maior non surrexerat,

147

Attamen si comparari magna licet parvis,

Vite quadam qualitate et similitudine

Eundem ipsum Iohannem imitari studuit.

148

Laudatur ille tenellus vixisse in heremo,

Hec ex turbarum tumultu segregata tenera

Dei statim mancipata est volens servitio.

149

Iohannes pilis vestitus camelorum legitur,

Ipsa virtute virili, non mente feminea

Aspero corpus premolle tegebat cilicio.

150

Ipse locustas edebat et mella silvestria,

Liudtrudis in septimana vix duabus vicibus

Cum aqua tantum <sumebat> panem ordeaceum.

151

Vere nimis gloriosa et laude dignissima,

Cui tantum ac talem virum imitari contigit,

Quem Christus ipse commendat, laudat evangelium.

152

Sub idem tempus Pusinna, soror sacre virginis,

In vico Bansionensi, loco a patre tradito,

Vite sue sanctitate gloriosa floruit

153

Hec dum laborum suorum perceptura premia

Infirmata laboraret corporis molestia,

Concite ad se sororem venire poposcerat.

154

Liudtrudis caram sororem infirm<at>am audiens,

Ne prius quam ipsa veniret forsitan discederet,

Ad fida prorsus confugit et nota presidia.

155

Denique sacco induta et conspersa cinere

Dominum per totam noctem pervigil oraverat,

Vt vivam suo servaret sororem adventui.

156

Ita laborum suorum et virtutum comitem

Sanctum secum sacerdotem assumens Eugenium

Cum suis cepit ad ipsam facto mane pergere.

157

Quo cum Christo se iuvante perveniret propere,

Sanctam invenit Pusinnam in extremis positam,

Iam quinque dies iacentem sine vocis munio.

158

Mira mentis virtus, mira ad sororem caritas,

Iam sine loquela virgo signis tamen innuit,

Vt frequentes observarent adventantem virginem.

159

Sed ut vere appareret eundem tunc dominum

Quinque quoque dies vite adiecisse virgini,

Qui Ezechie ter quinos quondam annos addidit,

160

Mox ut beata Liudtrudis domum cepit ingredi,

Virgo domini Pusinna elevatis oculis

Ita leta loquebatur deo agens gratias:

161

"Dens omnium bonorum largitor et dator,

Tibi debitas persolvo, pie Christe, gratias,

Quod me votorum meorum donasti esse compotem.

162

Ecce quod nunc summo voto expectans optaveram,

Meam dilectam sororem oculis conspicio

Atque manibus complexa ore gaudens alloquor.

163

Quis enim me redituram tam de morte crederet,

Quis in vivo iam sepultam respirare corpore,

Quis locuturam speraret quinque mutam solibus?

164

Tua pietas hoc, deus, tua fecit gratia,

Tu mihi iam exiture, iam membris premortue

Vitam demum protelasti et vires prestiteras.

165

Nunc quia diu optatam sororem conspicio,

Admitte me ancillam tuam iam in illam requiem,

Quam clemens repromisisti cunctis, qui te diligunt.

166

Iam leta quippe decedam, iam exultans moriar,

Quoniam Liudtrudem meam ante mortem videram

Et meis ipsam relinquo extremis superstitem,

167

Quo corpus ipsa defunctum sepulture inferat,

Quo membra caris componat suis ipsa manibus,

Atque supremum commendo deo supplex spiritum."

168

Dixit et inter complexus mutuos et oscula

Vocem statim subsecutus corpus liquit spiritus

Et cum choris angelorum celum letus petiit.

169

Quantus tunc planctus cunctorum, quante erant lacrime,

Cum inter caros complexus et sancta colloquia

Sanctam [illam] animam viderent egredi de corpore!

170

Quid sancte fuit sorori meroris vel gaudii,

Quando dilectam repente sibi mesta eripi

Et celo gaudens gaudentem recipi cognosceret!

171

Gaudebat plane, quod caram deo prorsus virginem

Post longos assumptam sciret labores in requiem,

Quod tunc demum sancte vite percepisset premium.

172

Dolebat vero sororem sibi ereptam subito

Se, que natu maior erat, nec licere subsequi,

Quam nature oporteret legibus precedere.

173

Sed deus remunerator iustus iustorum actuum

Per graviores labores et certamen longius

Ad maiorem preparabat illam demum gloriam.

174

Itaque ex more peractis sororis exequiis

Est in vico memorato loco satis celebri

Ipsa digno cum honore sepulture tradita.

175

Nil morata sancta Liudtrudis ad suam mox cellulam

Rediit et tanto cepit vivere perfectius,

Quanto se magis sorori dolebat superstitem.

176

Et quamvis usu sopitis iam carnis illecebris,

Quamvis iam ipso consumptis evo voluptatibus,

Nil sibi ex districtione priori remiserat.

177

Eadem in oratione fuit assiduitas,

Isdem usus in lectione, fervor in vigiliis,

In ieiuniis voluntas, in vestitu asperitas.

178

Et quia deum sciebat recipi in pauperibus,

Tantam eorum gerebat ipsa curam iugiter,

Vt se suosque nudaret et ipsis succurreret.

179

Inter hec laudem humanam ac si pestem fugerat,

Quicquid de bonis ipsius aliis innotuit,

Se iam perdidisse ... coram deo timuit.

180

Itaque usque etatem ipsa iuxta ultimam

Sic in dei servitute profecit cotidie

Et semper magis magisque excrevit virtutibus.

181

Nec diutius beatam tantis bonis virginem

Redditor bonorum Christus, cui semper serviit,

A sanctorum segregari passus est consortio.

182

Igitur virginitatis gloriosa stemmate,

Mundi contemptu sublimis, sanctitate fulgida

In pace plena dierum migravit ad dominum.

183

Digno statim cum honore et digno auspicio

Eodem die, quo sanctus passus est Mauricius,

In ecclesia sepulta, quam ipsi construxerat,

184

Vt, quia ipsum suscepit in suis olim ossibus,

Iuxta domini promissum et fidem evangelicam

Ipsius quoque coronam non iniure capiat.

185

O vere semper laudanda semperque predicabilis,

Que mortificata carne in pace ecclesie

Perfectum sine cruore sumpsisti martirium!

186

Nam quamvis ipsa pro Christo sanguinem non fuderis,

Attamen mortificando carnales illecebras

Nequaquam plena carebis gloria martirii.

187

Quo modo enim non martir et extas et diceris,

Que in singulis dumtaxat crucifixa viciis

Tot meruisti coronas, quot vicisti vicia?

188

Siquidem fides, que sanctos coronavit martires,

Eadem et te victricem, virgo sancta, reddidit

Contra vitia pugnantem et ipsum diabolum.

189

Proinde digna beate Marie pedissequa

Dignum dabas castitatis exemplum virginibus,

Dignam omnibus vivendi prestitisti normulam.

190

Tu quippe deo dicata ab ipsis crepundiis

Et diu mundi vixisti in temptationibus

Et numquam deo favente victa semper viceras.

191

Hoc nunc virgines sequantur, hoc omnes christicole,

Vt quantotius converti studeant ad dominum

Et semper perseverare in eius servicio.

192

Vt enim sancte Marie tu imitatrix inclita

Sponsum Christum castitatis meruisti gratia,

Centeno virginitatis redimita es stemmate,

193

Sic omnes, qui te devoti imitati fuerint,

Tuis modo sacrosanctis intercessionibus

Tecum gaudia in celis habituros credimus.

194

Quo quantum beata possis, quantum virgo polleas,

Probat tantorum medela per te modo reddita,

Probant gaudia tantorum, quos rogata adiuvas;

195

Probat oleum salubre perunctis languentibus,

Quod in proximis diebus post tuum tunc transitum

Tuo cum vase sepulchro fuit antepositum.

196

Mira plane dei virtus, mirum tui meritum:

Vasculum semel impletum et accensum oleum

Nullum cepit usu suo detrimentum perpeti,

197

Ymmo paulatim excrescens atque supereffluens

Desuper in terram sua labebatur copia,

Tuorum sic meritorum clarum dans indicium.

198

Quid cecis eo perunctis visum dicam redditum?

Quid vero surdis auditum, mutis lingue officium,

Claudis ambulandi usum nunc retexam prestitum?

199

Singularum infirmitatum diversa incommoda,

Quibus vel corpus languescit vel tabescit anima,

Per te sunt crebro medelam consecuta pristinam.

200

O quantum tua in celis nunc habundant merita,

Cuius virtus tantis claret in terris miraculis,

In cuius istic honore oleum superfluit!

201

Quam clara Christo occurris virgo sancta lampade,

Cuius et hic lumen tuo non defecit tempore,

Cuius nunc late per mundum resplendescit castitas.

202

Veni, <veni> iam dilecta semper Christi sponsula

Atque tibi preparatum thalamum ingredere,

Quo cum beata Maria chorus gaudet virginum.

203

Vbi per evum decantant novum tecum canticum

Cuncti, qui corpus hic suum non coinquinaverunt,

Qui semper Christo iuvante virgines permanserant.

204

Vbi centum laureata virgo nunc stemmatibus

Inter angelorum choros et catervam virginum

Agnum iugiter sequeris, quocumque ierit.

205

Ibi nunc tanta chorusca sponsa Christi gloria

Ab eo nostrorum pete peccatorum veniam,

Qui tui tibi laboris dignum dedit premium.

206

Iesus Christus deus noster, dei patris filius,

Qui cum eo unitate sancti vivit spiritus

Per cuncta semper in evum seculorum secula.