1
Ianuarius, December et Augustus pariter
Quarto nonas et kalendas habent nono decimo
Terque deno terminantur ac uno diluculo.
2
Inde Martius cum Maio, cum Octimbre Iulius
Sexto nonas dant kalendas et septimo decimo,
Vnum post triginta diem procul habent dubio.
3
Tunc Aprilis et November, September et Iunius
Quarto nonas simul gestant et octavo decimo
Kalendarum, in tricenis consum<m>antur diebus.
4
Quarto nonas mensis Nume, sexto atque decimo
Kalendarum, quater denos bis et dies optinet,
Novem quippe et viginti, dum bis<s>extus aderit.
5
Omnis mensis bis quaternis idibus distinguitur,
Suos quosque in kalendis pro querenda feria
Regulares annotatos habet insequentibus.
6
Martius inprimis quinque ac November totidem,
Sic Aprilis portat unum, Iulius similiter,
Tresque Maius nemphe gestat Ianus et concorditer.
7
Capit Iunius ex equo sex cum Februario,
Solus quattuor Augustus Octimberque dyadem,
Septem septimus September cum Decembre decimo.
8
De quocumque cupis mense invenire feriam
In kalendis, regularem concurrenti annuo
Iunge simul et septenum divide per numerum.
9
Erunt cumque minus septem, ipsa erit feria;
Quodsi crescunt extra septem idem septem abstrahe,
Nam si tantum septem erunt, fit profecto septima.
10
Ordo namque concurrentum, ne fallendo proruat,
Seriatim prenotatur sub metrorum regula,
Quo tenacius effari decantando valeant.
11
Primus quippe cum bissexto, secundus ac tertius,
Quartus, sextus fit bissextus, septimus in ordine,
Primus ac secundus, quartus cum bissexti nomine.
12
Quintus, sextus septimusque, bissextilis geminus,
Tertius quartusque, quintus, cum bissexto septimus,
Primus ac secundus, ternus, fit bissextus quintides.
13
Sextus, septimus et primus, cum bissexto tertius,
Quartus, quintus, sextus, in quo finem capit numerus.
Tumque demum revolutus ad primum recurritur.
14
Leve manus digitorum summitates quattuor
Nemphe ferias ostendunt percurrente pol<l>ice,
Que per septem revolvuntur septimane nomine.
15
Primam tibi prodit index ac secundam medius,
Medicusque ternam pandit, quartam quoque minimus,
Quintam, sextam septimamque ternis clarent artubus.
16
Lunam vero kalendarum si scire desideras,
Aepactalem, quotum tenet annus presens, calculum
Sume et mensis, de quo cupis, iunge regularibus.
17
Nam September quinque capit et Octuber totidem,
Septem exhibet November, tot December retinet,
Bifrons Ianus novem portat, Martius similiter.
18
Februarius fert decem, tot Aprilis vendicat,
Maius undecim defendit, Iunius duodecim,
Tres et decem dat Quintilis, sequens quattuordecim.
19
Hos nimirum cum epactis copulare satage,
Licet hanc in fronte gerat quisque mensis Cynthiam,
Quando nullam cyclus habet epactalem normulam.
20
Fitque hoc in primo decennovenalis circuli,
Namque ceteris appone annis semper undecim,
Sed in ultimo precave, ponas ut duodecim.
21
Regulares et epactas cum in unum iunxeris,
Horum summa si tricenum non adimplet numerum,
Ipsa porro erit luna mensis, de quo agitur.
22
Quod si forte protendatur ultra tricenarium,
Sume quicquid superextat pro lunari numero,
Nam si tantum sunt triginta, tunc erit tricesima.
23
Infra mensem repperire lunam si decreveris,
Omnes dies mensis sume unum semper abstraens,
Kalendarum adde lunam, per triginta divide.
24
Hocque modo sume dies etiam pro feria,
Ipsa<m> quoque, quam kalendis habuisti, copulans,
Dempto kalendarum die per septenos numera.
25
Quique cupis diem nosse nam septuagesime,
A quindeno Nume mensis kalendarum incipe
Aepactalem tunc presentem numerum extendere.
26
Quando fuerit epacta minor quinta decima,
Auge illam ad quindenam per datarum ferias,
Ibi terminus et luna ibi erit decima.
27
Dumque maior quam quindena supputata venerit,
Quinque usque quadraginta hanc supplere satage,
Lunam ibi habes denam terminum<que> pariter.
28
Porro quando fit epacta tantum quinta decima
Sexto decimo kalendas mensis Februarii,
Decimam sortire lunam iam prefati termini.
29
Quinquagesime si velis repperire terminum,
A kalendis iam prefati mensis sume numerum
Aepactalem, ceu notatur in priori termino.
30
Ita numerus extensus ubi finem dederit,
Ibi terminus et luna quarta et vicesima;
Ter cum quinque sunt epacte, fit kalendas pridie.
31
Sacre terminum si cupis nosse quadragesime,
Memoratam rationem observare satage,
Sed a sexto idus Nume augmentare incipe.
32
Nam quindenam cum epactam circulus tenuerit,
Idem terminum habebis intra idus septimo,
Ibi quoque fit secunda luna sine dubio.
33
Si paschale sacrum cupis invenire terminum,
Ab undeno kalendarum incipe Aprilium
Aepactarum iam predictum protelare numerum.
34
Sed quindenus epactalis fuerit dum numerus,
Duodenis in kalendis erit pasche terminus
Quarta decimaque luna legum sanctionibus.
35
Pro paschali namque festo sunt asscripti numeri
Quibus iuncti concurrentes, in qua tibi feria
Pascha debeat venire, manifeste prodeunt.
36
Nonas denique Aprilis quinque norunt species,
Ast octone kalendarum assim quoque depromunt,
Idus etiam Aprilis sex extemplo dividunt.
37
Quarto nonas duo spectant, emptor atque venditor,
Sic undene kalendarum quinque secum ambiunt,
Quater idus tres annectunt numeris paschalibus.
38
Terne, titulant kalende senas bigas mensium,
Quater dene kalendarum cubant in quadrangulo,
Eligunt septeno idus septem quoque ferias.
39
Sene quoque kalendarum lambunt sibi tertiam,
Denis ac septenis assem ponere sufficiat,
Pridie nonarum quadram subeant sententiam.
40
None namque kalendarum septem dona pneumatum,
Quinos talentorum nummos pandunt idus pridie,
Ob hoc unum tunc Aprilis exhibet in capite.
41
Duodene nam kalende quadrum mundi cardinem,
Quarto quippe kalendarum quinque demum sustinent,
Idibus in quinis duo testamenta prominent.
42
Nam quindenas tres concludunt anno nono decimo,
In quo propter lune saltum unus semper additur,
Qui paulatim cumulatus ceteris inseritur.
43
Horum porro numerorum qui queris originem,
Fac Aprilium kalendas semper prime ferie,
Certa tibi tunc patebit numerorum series.
44
Terminum Rogationis cum luna vicesima
Numerando perscrutare ratione supera,
Sed a sexto semper Maias kalendas enumera.
45
Quandocumque fit epacta solito quindecima
Septimo kalendas Maias, idem erit terminus
Cum vicena quoque luna patrum sanctionibus.
46
Pente - quisquis nosse - costes sacrum cupis terminum,
Aepactalem manu sume sicut supra numerum,
Sed a sexto Maias idus tunc extende calculum.
47
Quintam decimam cum tenes epactam in circulo,
Idem terminum tenebis intra idus septimo,
Ibi quarta computatur luna sine dubio.
48
Hoc te nosse quippe volo, quod prefati termini
Sic concorditer incedant, ut eadem feria
Tibi posteri recurrant, qua primus occurrerat.
49
Bissextilis tamen annus in septuagesima
Vnum tibi diem turbat nec sequentes feriam
Ipsam termini revisant, primus quam tenuerat.