Dicta vetusta patrum iam deseruere theatrum

Et nova succedunt, que prisca poemata cedunt.

Ergo novis quedam placet ut nova versibus edam,

Que discant multi novitatis stemate culti

5

Et, me si quis amet, legat et per compita clamet.

Orbi multimodis dum ius constaret Herodis

Necnon Pylato florente viro scelerato,

Scripta ferunt nuda de claro semine Iuda

Mundo prolatum quendam Ruben vocitatum,

10

Vxor erat grata cui tunc Cyborea vocata.

Confert tranquilla nox, illi iungitur illa

Digna iure thori, pactum famulatur amori,

Oscula congeminant, in amoris vota proclinant

Tedarumque deo ludendo vacant ymineo.

15

Res ea finitur solito, postremo venitur

Ad sompnum, lete foverunt membra quiete,

Pausant. Interea videt in sompnis Cyborea

Acriter ardentem faculam de se venientem,

Que surgens omni flammas immitteret orbi.

20

Sompnia sunt varia, nisi que dat vera sophia

Cum monitis iustis patribus velut ante vetustis;

Cetera qui curant, sub sollicitudine durant.

Post exporrecta gemit intra viscera secta

Iusticio tristi, quod sompno venerat isti.

25

Audit ut hos gemitus, stupet admirando maritus.

"Cur doleas, aperi", meste dixit mulieri,

"Dic age, si memor es, quo turbine turbida plores."

Vxor ait: "Quando thalami famulamine blando

Nos simul absque malis sociaret teda iugalis,

30

Tristitie moles parienda mihi mala proles

Editur in sompnis, qua disparitura sit omnis

Vis nostre gentis; aut fallor imagine mentis

Aut sompnis vanis aut fallitur alvus inanis?

Ruben miratur, timet interiusque gravatur,

35

Attonitus super hiis que lingua monet mulieris,

Inquit: "Digesta per te michi sunt inhonesta

Nec fari digna, cum sint portenta maligna.

Sevi rumores perturbant undique mores

Et mentes plene stabunt formidine pene

40

Verbaque credentur vix cum miranda videntur.

Nescio quo raperis vel qua levitate moveris,

Mira michi faris, phitone furens agitaris."

Femina cui iurat: "Hec visio vera figurat,

Quam miro more vidi sopita sopore."

45

Menses prefixit partusque diem sibi dixit,

Vite pressuram simul edocet esse futuram.

"Iam tibi detecto, videas hoc ordine recto,

Qui modo nascetur, a quo fax egredietur,

Totius sceleris non exanimate moreris,

50

Mundo prolatum pretaxa morte reatum,

Ne per sentinam vitii nostram peregrinam

Efficiat gentem proprio sub iure virentem.

Previsis telis fis tutior absque querelis."

Decurrente rota lunari tempore mota

55

Iam defluxere mensesque diesque rediere,

In quibus inpletur partus, qui certus habetur.

Dum partu premitur mulier, merore feritur,

Sed fuso nato gaudet merore fugato,

In mundum natus quod tunc venit sibi natus.

60

Verum propterea gaudere nequit Cyborea,

Nam gignit de se prolem, quam vellet abesse.

Hora venit mesta, prodit genitura molesta.

Vir gemit et plangit et eum dolor intimus angit.

Inter plangendum dubitat, quid ei sit agendum,

65

Estimat ingratum nature perdere natum

Aut enutriri, crimen quo constat oriri.

Prevalet impietas pietati. Debilis etas

Non alitur pueri, vir consentit mulieri.

Tandem viminee puer inmissus Cyboree

70

Apte viscelle, fluctus datur inde procelle,

Est quasi privignus nec matre nec est patre dignus

Per torvam mentem, qui turbat utrumque parentem.

Ad Scarioth fluxit, de qua nomen sibi duxit

Iudas Scariothis, ut res sit congrua votis,

75

Atque rei nomen fluitat, quia mortis ad omen

Vite contemptor mala forma suique peremptor.

Insula dicta freti Scarioth, memoratio leti

Vero de more sonat ex interpretis ore.

Tunc ibi regina residens veneranda Sabina

80

Quadam nempe die, cum sol polit ethera die,

Forte puellarum turba comitante suarum

Exit, ut est gratum, iuxta flumen spaciatum

Cernit et infantem maris in rivo fluitantem.

Adcurrunt propere comites libuitque videre

85

Infantis vultum phebeo lumine cultum.

Sub specie pulchra retinet fraus sepe sepulchra.

Forma tam clarum dum cernit quelibet harum,

Dicit: "In hoc pelago regalis fertur ymago."

Presentatur here, presentes asseruere:

90

"Hic paucis horis peregrinis fluxit ab oris

Ad nostros passus, nobis hoc littore passus."

Tunc regina potis fusis per viscera votis

Pannos scrutatur, pueri post os speculatur.

Cum perspexisset et ei totus placuisset,

95

Intulit: "O tali iam perfruerer geniali,

Qui regno staret et post nos imperitaret!"

Hinc suadela datur, inventicius quod alatur;

Si maneat sterilis regina, quod hic sit herilis,

Iure fovens proceres, regni successor et heres.

100

Mox hera prosequitur, proles inventa nutritur.

Fertur et expresse regine filius esse;

Id promulgatur, per metas ut gradiatur.

Plebs et primates letantur ovantque penates

Rumor ut hoc vexit, revolutio temporis exit

105

Et mora curtatur, regina dehinc gravidatur.

Certa dies sequitur alvusque tumens aperitur

Et fundit partum regali semine partum.

Infantes aliti sunt ambo fomite miti

Et parili cura quamvis dispar genitura.

110

Etatis tenere tunc ludos composuere;

Iudas exosus puero puer impetuosus

Concitat indignus ad fletum nobile pignus

Obliquo more vehementer et absque timore.

Thema futurorum fuit hoc fatale malorum;

115

Ignavum miti prohibent geminare periti,

Non in sede pari possunt de more locari.

Secum regina tractat: "non est uterina

Illa mihi soboles, non hoc mihi, quod mea proles."

Destitit infesto, iam dicitur in manifesto

120

Iudas inventus; meret temerata iuventus

Huncque pudor ledit, regem fratrem fore credit,

Odit et ardenter adit occiditque latenter

Perque nefas tale timet exitium capitale.

Qui metuit mortem, variam querit sibi sortem,

125

Qua vitam figat. Mortis timor omne fatigat

Quod vivit mundo. Iudas fugiebat eundo

Admixtus genti solvenda tributa vehenti,

Ocius ut quibat profugus Ierosolimis ibat.

Ne paritas desit, Pylato cavus adhesit,

130

Par quia sepe pari letatur consociari.

Curia Pylati capit et captat reprobati

Iude conatus, miscent parilesque reatus.

Si sors equa dabit, compar cum compare stabit

Atque pari forma vivunt simili quoque norma.

135

Pylati preerit opibus Iudas, ita querit

Congruitas morum. Levitas geminatur eorum,

Ambo consimiles sibi sunt, ambo quia viles

Mentis in obtutu. Iudas regit omnia nutu

Presidis ad votum, subiectum fit sibi totum,

140

Vt sibi magna paret, omnis sibi curia paret.

Ecce die quadam velut illectus vetus Adam

Sic et Pylatus <h>ortum quendam speculatus

Ac in eo fructus horumque libidine ductus

Exspirare pene voluit pro turbine pene.

145

Vidit ab arce domus bona poma gerens bona pomus,

Fit placitumque malo nec vivere quit sine malo.

Mox accersivit Iudam, quem fatus adivit:

"Est prope nos <h>ortus, quo fructus nobilis ortus;

Hoc si frustrabor, labor ingruit et nece labor."

150

Inter terrena pulsat fantastica pena

Mentes terrenas cupientes res alienas,

Sic flagrat preses. Iudas minus ad mala deses

Insilit arbustis non motibus illico iustis,

Servi peccati quia peccare parati

155

Incenduntque minis miseros furtique rapinis.

Mente manuque mala convellit ab arbore mala

Illo carpente Ruben currendo repente

Fructus pomorum vult defensare suorum.

Tunc altercantur, ibi iurgia multiplicantur,

160

Se nimis irritant, dum non contendere vitant.

Sed sapiens lapidem Iudas furibundus ibidem

In Ruben misit, os cum cervice relisit,

Terre prostratus qui post iacet exanimatus.

Mente minus placida sic Iudas fit patricida.

165

Lux, ypergei studiosa ministra diei,

Cedit, nox sequitur. Ruben functus reperitur,

Creditur et subita sublatus ab hac nece vita.

Extimo Pylatus Iude recolens famulatus

Res dat et uxorem, pensans mercede laborem.

170

Sorte mala dante mater quem liquerat ante

Flebiliter genitum, se nunc flet habere maritum.

Dum suspiraret et fletibus ora rigaret,

Inquit ei Iudas: "Gemitus quo pondere sudas

Flebilis et mesta?". Cui nunc Cyborea modesta:

175

"Nutu divino cum perfruerer genuino,

Fluctibus inieci. Dolor heu mihi! Nam male feci.

Fine dehinc subito moveor viduata marito,

Sic onerata nimis lacrimis perfundor opimis

Sumque dicata viro nec amore, sed omine divo

180

Et contra votum, quod reddit flebile totum."

His verbis tactus Iudas est commonefactus,

Se recolit natum Cyboree. Cor tribulatum

Fluctuat intra se patrem didicitque necasse

Et sponsum matris se post cedem fore patris.

185

Lex prohibet patrum, ne sint connubia matrum

Cum propriis natis, cum sit scelus impietatis.

Penituit gesti Iudam, cordis quoque mesti

Fletibus ille madet; mater censoria suadet,

Vt satis hinc faciat dominantis et assecla fiat,

190

Qui peccatores recipit lenitque dolores.

Se iunxit Christo, sed non permansit in isto.

Ni palmes crescens solitoque virore nitescens

Manserit in vite, moritur sine germine vite;

Mox excidetur et in ignem proicietur

195

Vbertate carens, ne terras occupet arens.

Botriferam vitem scimus Christum fore mitem,

A quo distractus Iudas noxae luit actus.