De ruina Romae

 

Propter Syon non tacebo,

Sed ruinas Romae flebo,

Quousque iustitia

Rursus nobis oriatur,

5

Et ut lampas accendatur

Iustus in ecclesia.

Iacet vilis et in luto,

Princeps facta sub tributo:

Quod solebam dicere,

10

Romam esse derelictam,

Desolatam et afflictam,

Expertus sum opere.

Vidi, vidi caput mundi

Instar maris, et profundi

15

Vorax guttur Siculi;

Ibi mundi bitalassus,

Ibi sorbet aurum Crassus,

Et argentum saeculi.

Ibi latrat Scylla rapax,

20

Et Charybdis auri capax

Potius quam navium;

Ibi cursus galearum,

Et concursus piratarum,

Id est cardinalium.

25

Syrtes insunt huic profundo,

Et Sirenes toti mundo

Minantes naufragium;

Os hominum foris patet,

In occulto cordis latet

30

Informe daemonium.

Habes iuxta rationem

Bitalassum per Franconem;

Quod ne credas frivolum,

Ibi duplex mare fervet,

35

A quo non est qui reservet

Sibi valens obolum.

Ibi venti colliduntur,

Ibi panni submerguntur,

Bissum, ostrum, purpura;

40

Ibi mundus sepelitur,

Immo totus deglutitur

In Franconis guttura.

Franco nulli miseretur,

Nullum sexum reveretur,

45

Nulli parcit sanguini;

Omnes illuc dona ferunt,

Illuc enim ascenderunt

Tribus tribus Domini.

Canes Scyllae possunt dici,

50

Veritatis inimici,

Advocati curiae,

Qui latrando falsa fingunt,

Mergunt simul et confringunt

Carinam pecuniae.

55

Iste probat se legistam,

Ille vero decretistam,

Inducens Gelasium;

Ad probandam quaestionem,

Hic intendit actionem

60

Regendorum finium.

Nunc rem sermo prosequatur:

Hic Charybdis debacchatur,

Id est cancellaria;

Ibi nemo gratus gratis,

65

Neque datur absque datis

Gratiani gratia.

Plumbum quod hic informatur,

Super aurum dominatur

Et massam argenteam;

70

Aequitatis phantasia

Sedet, teste Zacharia,

Super bullam plumbeam.

Qui sunt Syrtes, vel Sirenes?

Qui sermone blando lenes

75

Attrahunt bizantium;

Os praetendunt lenitatis,

Sed procella parcitatis

Supinant marsupium.

Dulci cantu blandiuntur,

80

Vt Sirenes, et loquuntur

Primo quaedam dulcia:

"Frater, bene te cognosco,

Certe nihil a te posco,

Nam tu es de Francia.

85

Vestra bene cepit,

Et benigne nos excepit

In portu concilii;

Nostri estis, nostri cuius?

Sacrosanctae sedis huius

90

Speciales filii.

Nos peccata relaxamus,

Et laxatos collocamus

Sedibus aethereis;

Nos habemus Petri leges,

95

Ad ligandos omnes reges

In manicis ferreis."

Ita dicunt cardinales,

Ita solent dii carnales

In primis allicere;

100

Sic instillant fel draconis,

Et in fine lectionis

Cogunt bursam vomere.

Tales regunt Petri navem,

Tales habent Petri clavem,

105

Ligandi potentiam;

Hi nos docent, sed indocti,

Hi nos docent, et nox nocti,

Indicat scientiam.

Cardinales, ut praedixi,

110

Novo iure crucifixi

Vendunt patrimonium;

Foris Petrus, intus Nero,

Intus lupi, foris vero

Sicut agni ovium.

115

In galea sedet una,

Mundi lues importuna,

Camelos deglutiens;

Involuta Canopaeo,

Cuncta vorat sicut leo

120

Rapiens et rugiens.

Hic piratis principatur,

Et Iohannes nuncupatur,

Sedens in insidiis;

Ventre grosso, lota cute,

125

Grande monstrum, nec virtute

Sed rerum emptum vitiis.

Maris huius non est dea

Thetis mater Achilea,

Sed rerum emptum vitiis.

130

Maris huius non est dea

Thetis mater Achilea,

De qua saepe legimus;

Immo mater carlinorum,

Sancta Syon loculorum,

135

Quam nos bursam dicimus.

Haec dum praegnat, ductor ratis

Epulatur cum piratis,

Et amicos reperit;

Sed si bursa detumescit,

140

Surgunt venti, mare crescit,

Et carina deperit;

Sic a ventis circumlata,

Et a scopulis vexata

Periculo suberit.

145

Tunc occurrunt cautes rati,

Donec omnes sunt privati

Tam nummis quam vestibus;

Tunc securus fit viator,

Quia nudus et cantator

150

Fit coram latronibus.

Qui sunt cautes? ianitores,

Per quos, licet saeviores

Tigribus et belluis,

Intrat dives aere plenus,

155

Pauper autem et egenus

Pellitur a ianuis.

Quod si verum licet scribi,

Duo tamen portus ibi,

Duae manent insulae

160

Ad quos licet applicare,

Et iacturam reparare

Confractae naviculae.

Petrus enim Papiensis,

Qui electus est Meldensis,

165

Portus recte dicitur;

Nam cum mare fluctus tollit,

Ipse solus mare mollit,

Et ad ipsum fugitur.

Est et ibi maior portus,

170

Foetus agri, florens hortus,

Pietatis balsamum;

Alexander ille meus,

Meus, inquam, cui det Deus,

Paradisi thalamum!

175

Ille fovet literatos:

Omnes malis incurvatos,

Si posset, erigeret;

Verus esset cultor Dei,

Nisi latus Helisaei

180

Giesi corrumperet.

Sed ne rursus in hoc mari

Me contingat naufragari,

Dictis finem faciam;

Quia dum securus eo,

185

Ne submergar, ori meo

Posui custodiam.