Rex Ochozias, qui regnabat super omnem
Israel, a summo lapsus ad ima ruit.
Egrotat Domini contemptor, ad idola seruos
Dirigit, an possit uiuere scire uolens;
5
Obuiat Helias, ait: "Hoc predicite regi:
Cur uero prefers idola uana Deo?
Non igitur uiues; tibi nulla medela iuuamen
Conferet; ad mortem te trahet iste dolor."
Regi declarunt legati uerba prophete;
10
Adducant ut eum, rex iubet ire uiros.
Cum quinquaginta dux mittitur unus ad illum,
Cum tot adest alius, ignis utrosque uorat;
Tertius euasit princeps humili prece mortem.
Ad regem properat inde propheta Dei,
15
Qui dum uerba Dei regis misisset in aures,
Regreditur; uita rex spoliatus obit.
In quinquaginta solet esse remissio culpe:
Ad solum Christum pertinet ista salus,
Quem Iudea negans, "Quinquagenos," ait, "annos
20
Non geris, ac Abrahe lux tua uisa fuit?"
Et quia non credunt huic qui peccata remittit
Iudei, uictrix fiamma cremabit eos.
Tertius euasit princeps, quia saluus habetur
Qui Tres Personas in Deitate colit.
Vbi Helias raptus est in celum
et reliquit Heliseo pallium suum
25
Tempore quo currus Heliam tollere debet
Igneus, ille suum carpere cepit iter,
Cumque suo famulo Iordanis aquas petit; undam
Palliolo tangit, tacta dat unda uiam;
Et dum uerba serunt, Helias sic Heliseum
30
Alloquitur: "Quod amas poste; petita feres."
Hic petit ut duplex sit spiritus eius in ipso.
Intulit Helias: "Munera magna petis,
Et tamen accipies munus si quando recedam,
Me uideas; uerbum non feret aura tuum."
35
His dictis turbo nouus hunc diuisit et illum;
Igneus Heliam currus ad alta rapit;
"Mi pater" exclamans, quantum licuit sibi, uisu
Prosequitur famulus eius euntis iter.
Helias Nostrum Caput exprimit, hic Heliseus
40
Ecclesie plebem, que famulatur ei.
Peccati uenia, uirtutum gratia, que plebs
Postulat ecclesie, sunt duo dona Dei.
Hec sibi conferri per Christum querit, et istis
Muneribus semper quisque fidelis aget;
45
Sed culpe uenia non indiguit quia Christus
Nunquam peccauit, qui fuit absque nota;
In se uirtutes solas habuit quia nullum
Hic nisi per Sacrum Pneuma peregit opus.
Sic habet Helias munus simplex, Heliseus
50
Duplex; hoc Christus plebsque fidelis habet.
Vel sic: Helias defunctum suscitat unum;
Viuere defunctos das, Helisee, duos.
Palliolum cadit Helie, rapit hoc Heliseus,
Iordanem tangit inde sed unda stetit;
55
Ille Deum uocat Helie rursusque fluenta
Palliolo tangit; prebuit unda uiam.
Helie clamis est caro Christi, munere cuius
Transitus ad uite gaudia summa patet.
Hanc clamidem retinet Heliseus: quando fidelis
60
Plebs incarnatum credit amatque Deum,
Hanc retinere fidem; post ascensum Crucifixi
Nos regit in mundi fluctibus ista fides.
Ni prius ille Deum uocet Helie, tacet unda
Fluminis: absque Deo sic bona nulla facis.
65
Hec caro qua tegitur Deus est signata prophete
Palliolo, quod ei dum petit alta cadit;
Astra petente Deo, tamen hic retinemus amictum
Carnis in altari quam sacra uerba sacrant.
Pallioli tactu transis, Helisee, fluenta:
70
Ad uitam nobis fit uia Sancta Caro
Igneus Heliam rapit ad celestia currus:
Non ope, non curru scandit ad astra Deus.
Vbi Heliseus imposito sale steriles aquas sanauit
Orat plebs ut aquas in Iericho steriles Heliseus
Sanet, et effugiat gustus amarus eas.
75
Accipit hic rude uas et fictile, mittit in illud
Sal, iacit in fluuium, sicque medetur aquis.
Monstrat in hoc facto uir quod fieret caro Verbum,
Corporis humani uas sociando sibi:
Nomine quippe salis recte Sapientia Patris
80
Exprimitur, per uas fictile nostra caro.
Cum sale uas mittens in aquas Heliseus easdem
Sanat nec remanet gustus amarus aquis:
Signatur populus per aquas; sterilis fuit ille
Donec in humana carne Redemptor adest.
85
Irridendo senem pueri dicunt Heliseo,
"Ascendat caluus." Hic maledixit eis;
Vrsi de silua duo prorupere duosque
Consumunt pueros dente decemque quater.
Caluitie locus exprimitur Caluarius, in quem
90
Ascendit, pendens in cruce Christus Homo.
Iudei pueri sunt clamantes ita Christo:
"Vt tibi credamus, de cruce, Christe, ueni."
Descendit super hos tanquam maledictio Christi
Dum perdunt legis iura suumque decus.
95
Vrsi designant duo Titum, Vespasianum,
Per quos Ierusalem terraque capta fuit;
De silua populi gentilis uterque fremendo
Venit, Hebreorum milia multa necans.
Ter denos pro denario mercator habebat
100
Iudeos; patet hic ultio digna Dei.
Quot pueri pauere feras, fluxere tot anni
Ad belli tempus a cruce, Christe, tua.
Aurea uacca gemens Helisei mugit in ortu,
Signans quod falsos destruet ille deos:
105
Bos Iudea fuit, uitulum que format in auro,
Ex ortu Christi que sua dampna gemit.
Dans famulo baculum tardas, Helisee; ministro
Nil agitur, surgit te ueniente puer:
Ille fuit baculus Moyses, lex nuntius ille,
110
Ille propheta lesus, nos puer ille sumus.
Nil confert puero baculi premissio; uitam
Reddidit aduentus huic, Helisee, tuus:
Non hominem saluat premisse littera legis;
Cepimus aduentu uiuere, Christe, tuo.
115
Olla prophetarum completur agrestibus herbis:
Lex uelut olla fuit, uerba seuera tenens.
Gustus amarus erat, sed sal uir sanctus in ollam
Mittens, pulmentum gratius inde facit:
Lex austera fuit sed, doctrine sale fuso,
120
Dulcorat Christi gratia legis onus.
A Naaman lepram fugat hic, Iordanis in unda
Dum se per septem diluit ille uices:
Sic in aqua Christus baptismi Pneumatis Almi
Munere septeno crimina nostra lauat.
125
Quidam dum cedit prope flumen ligna securi,
A ligno ferrum prosilit, ima petit:
Ille notat Christum, qui presens corpore mundo
Terrebat duris arida corda minis;
Hoc per Baptiste linguam dicebat: "Adherens
130
Iuxta radices, ecce securis adest."
Prosilit a ligno ferrum cum carne relicta
Spiritus infernum tempore mortis adit,
Sed ferrum redit ad lignum cum morte subacta
Spiritus ad corpus uictor ab hoste redit.
135
Post hec egrotans Heliseus debita morti
Persoluit, tumulus ossa beata tegit;
Illius in tumulum proiectus mortuus haurit
Vitam, uitalis transit ad ossa uigor.
Ad solum tactum defuncti membra prophete
140
Defunctum faciunt uiuere, stare, loqui:
Sic homines Christus peccati morte sepultos
Ad uitam propria morte redire facit.
De rege Ezechia
Rex Ezechias in lectum decidit, audit
A Domino se non uiuere posse diu;
145
Ergo precando Deum lacrimas effundit, ad aures
Ascendit Domini uox lacrimosa precum.
Annos quindenos Domini clementia uite
Illius adiecit, uota precesque uidens;
Missus ad hunc igitur Isaias nuntiat illi
150
Annos concessos et pia uerba Dei.
Pro signo uite rogat hic ut solis ad ortum
Vmbra decem gradibus possit abire retro;
Hoc in regis Achaz horologio fuit actum
Perque gradus denos umbra reuersa fuit.
155
Istis in gradibus mysteria magna fuere;
Ecce quid ista notent discute, quere, uide:
Porro figurarum Christi uetus umbra per illos
Descendisse gradus fertur ad ima soli;
Christus, Iustitie Sol, ascendisse per illos,
160
Postquam surrexit, fertur ad astra poli.
Dum Deus alloquitur Iacob uelut angelus, illic
Descendens Deus est: fit prior iste gradus.
Post hec descendens Deus extitit in patriarchis,
Illos multiplicans: fit gradus iste sequens.
165
Quam Moysi tribuit, Deus est in lege locutus,
Dicitur et merito tertius iste gradus.
In Iosue quartus, per quem perduxit Hebreos
Et diuisit eis debita regna Deus.
Est in iudicibus quintus, Summus quia Iudex
170
Iudicium per eos consiliumque dabat.
Post in regibus est sextus, quia rexit Hebreos
Ipse per hos reges, regia iura docens.
Septimus in uobis, sancti iustique prophete,
Per quos predictus fulsit in orbe Deus.
175
Est in presulibus octauus, namque Sacerdos
Ipse sacerdotes pontificesque dedit.
Cum Deus assumens carnem descendit in aluum
Virgineam, nonus dicitur esse gradus.
Post tormenta crucis faciens ad Tartara Christus
180
Descensum, decimum monstrat adesse gradum.
Sic quasi per legis umbram ueniendo, per istos
Huc descendisti, Christe benigne, gradus;
Ac iterum sicut Sol Iustitie per eosdem,
Vt surrexisti, scandis ad astra poli:
185
Sic umbram ueterem ueri fulgore serenans,
Oris claue tui clausa patere facis.
Rex quia pro fastu monstrauit opes alienis,
Omnia predoni preda fuere malo:
Sic animus iusti si de uirtute superbit,
190
Perdit opes anime demonibusque patet.
De captiuitate Babilonica
Sub Ioachim, Sedechia, captivat Hebreos
Rex Babylonis, eos ad mala multa trahens.
Muris Ierusalem ualidis munita coquorum
Principe destruitur; menia lapsa ruunt:
195
Virtutes anime sic princeps destruit aluus,
Cui parat arma coquus, dans renouansque cibos;
Nam neque quis poterit uirtutum tangere culmen
Si dominetur ei uentris iniquus amor.
Post annos decies septem soluuntur Hebrei,
200
Ierusalem redeunt, pristina festa nouant,
Perque Iesum magnum templum iuuenescere cepit,
Fitque uetusta domus illa puella recens:
Sic post hanc uitam, que uoluitur orbe dierum
Septem, nos reuocat ad sua templa Deus.