Postquam bella stilo studui percurrere retro,
Que Karolus gessit, eius describere mortem
Nunc cupio; quam sic transacto tempore parvo
Cognovi donante Deo. Dum cordis amore
5
Affectuque pio divinas promere laudes
Vrbe Viennensi curarem, mox ego raptus
Mentis in excessu iuxta me prepete cursu
Agmina spirituum tetrorum currere vidi,
Quos ad Aquisgranum cognovi tendere. Qui cum
10
Me pertransissent, revoluto lumine vidi
Ethiopem quendam lenta gravitate sequentem
Illos. Cui dixi: "Quo tendere vultis?" At ille
Dixit: "Aquisgranum." Respondi: "Qua ratione?"
Qui dixit: "Causam si vis cognoscere, dicam:
15
Vt Karoli regis animam nuper morituri,
Sicut speramus, dampnandam morte perhenni,
Ad Stigias flammas ex nostro iure trahamus."
Talibus auditis dixi: "Spurcissime demon,
Per dominum Christum pro nobis in cruce passum
20
Te nunc adiurans adiuro firmiter, ut, cum
Hoc iter arreptum compleveris, ipse redire
Ad me non renuas." Hiis dictis protinus ivit.
Post modicum tempus rediit spurcissimus ille
Demon, demonibus aliis comitatus, et ipsum
25
Alloquor hec dicens: "Quid vos egistis?" At ille
Flebiliter michi respondit dicens: "Maledictus
Iacobus, Herodis gladio truncatus, ad eius
Mortem devenit et in uno pondere pensans
Tot bona, que Karolus fecit, dum viveret, et tot
30
Ecclesias, tantos lapides, tot basilicarum
Ligna superposuit, quod plus appendere vidi
Tot bona plura malis. Animam mox Iacobus eius
Nobis eripuit et secum detulit illam."
Hiis ita finitis demon disparuit ille.
35
Mox ego cognovi, quod ab huius carcere vite
Migrasset Karolus et carnis mole solutus
Debita nature solvisset, eumque beatus
Iacobus ad celos cum magna laude tulisset.
Nam fuit inter nos convencio talis, ut ipse,
40
Debita nature si primum solveret, omni
Causa postposita michi tempus mortis et horam
Declarare sue statim properaret; et ipsi
Hora mee mortis me declarante pateret.
At Karolus cum se perspexit pondere morbi
45
Oppressum graviter, cuidam precepit alumpno
Ille suo, dicens: "Cum me cognoveris esse
Defunctum, propera Torpino tempus et horam
Declarare mee mortis." Cur pluribus utar?
Post Karoli regis mortem ter quinque dierum
50
Transacto spacio Karoli predictus alumpnus
Nuncius adveniens michi declaravit obisse
Francorum regem Karolum, multoque dolore
Continue febris vexatum tempore multo.
Cum Karolus mortis sompnum suscepit, ab anno
55
Christi nascentis octingentesimus annus
Et quartus decimus iamiam defluxerat, in quo
Celum pro terra, vitam pro morte recepit.
Sol et luna modo miro quasi compacientes
Abscondere suos radios, septemque dierum
60
Continuo spacio nigrum tenuere colorem.
Cuius nomen, id est Karolus princeps, quod honeste
Depictum fuerat in prima fronte beate
Virginis ecclesie, nullo delente lituram
Sustinuit; necnon et pertulit ipsa ruinam
65
Porticus ecclesie. Pons quidam ligneus ipse
Corruit in Reni fluvium, quem fecerat idem
Rex Karolus, per se consumptus funditus igne.
Dumque die quadam Karolus procederet, atra
Est effecta dies subito, lumenque diurnum
70
Vertitur in tenebras, et mox globus igneus ingens
Ante suos oculos a dextra parte recurrens
Transiit ad levam. Quo viso protinus ipse
Territus efficitur, multoque timore repletus
Corruit in terram. Tunc occurrere clientes
75
Atque sui comites collapsum suscipientes.
Et quia pro Christo tot verbera, totque dolores,
Tot mala, tot plagas, tot pertulit ipse labores,
Et quia tot sacras pro Christi nomine structas
Ecclesias Karolus fundari iussit et ipsas
80
Gemmis, argento ditavit, rebus et auro,
Libris et multis preciosis vestibus, inde
Egregius martyr vivit nunc et sine fine
Vivet, et in celo celestibus adsociatus
Civibus exultat, factus sine fine beatus.