Matthaeus Vindocinensis epistulae 1, 5

Testo base di riferimento: F. Munari, 1982

Altre sezioni


Mesto compatiens blanditur amicus amico

      Nec doleat census perditione monet.

Cultor honestatis dilecte, valeto!, fidelis

      Proposito, stabilis pectore, mente sacer;

5

Quem decus intitulat generis, quem gratia morum

      Purpurat, insignit sensus, honorat honor;

Cuius vita decens, discretio provida, iustum

      Consilium, stabilis actio, fama nitens.

Sensi gratuitum te mesto tempore, sensi

10

      Te facilem precibus sollicitoque parem.

Hic tenor, hec pietas, hic nexus amoris amorem

      Coniurare iubent in tua vota meum.

Sed doleo quod, amice, doles sociique doloris

      Causa meas cogit inmaduisse genas.

15

Fama nocens populum percurrit et auribus audet

      Instillare meis res periisse tuas.

Vnde magis moveor: te non revocare dolorem

      Audio, sed mestos continuare dies.

Audito languore tuo sum languidus, immo

20

      Extasis occurrit in mea membra furens.

Est rerum iactura minor quam fletus amici,

      Est pluris dominus quam dominantis opes.

Sed pudor est lacrimis te condescendere: fletu

      Femineo facies exuit uda virum.

25

Quippe virum fletus effeminat: ore virili

      Turpe sedent lacrime molliciemque canunt;

Declarant fragiles animos lamenta, prophetat

      Defectum gemitus depreciatque virum.

Quo tendis? gemitum compesce, doloris habenas

30

      Refrena, lacrimas comprime, pone modum.

Quis casum constare putet, consistere fluxum?

      Quis credat fixum mobile, stare rotam?

Quis cohibere fugam possit, quis stare ruinam

      Credat, quis fluvium non fluitare putet?

35

Est in sorte fides fidei privatio, motus

      Est requies, iocus est ira, ruina status;

Est simulatus amor sortis lex perfida, risus

      Flebilis, inconstans mansio, falsa fides.

Ludit ut eludat fortuna volatilis, effert

40

      Vt premat, accedit ut fugitiva ruat;

Cum fortuna fovet, quia forte sit una fidelis,

      Nominis interimet significata sui.

Rursus quid valeant bona mundi frivola, finem

      Consule, qui fructus arbiter esse solet.

45

Divitie generant curas: in pectore molli

      Effectus fragiles eris acervus habet;

Pullulat ex censu fastus elatio, mores

      Mutat et offendit ambitiosus honor;

Allicit affectum, mentem furatur, inescat

50

      Visum gaza, iuvat plurima, pauca nocet.

Cuius grata placet possessio, displicet usus;

      Cuius dulcescit copia, dampna premunt.

Nummus avariciam generat: nummosus avarus

      Non nequid esse, cupit quisquis amicat opes;

55

Carpitur ut Ticii iecur omnis avarus, in undis

      Tantalus, Ixion in redeunte rota.

He rotule cupidum subvertunt: spes, timor, ira,

      Gaudia, discursus continuando vagos;

Spes fallit, cruciat timor, in contraria mutant

60

      Gaudia mentis opes, pauperat ira minax.

Non defectus opum sed desperatio confert

      Pauperiem, mentis deficiente statu.

Ad me non dubites accedere, rebus amicis

      Participi venias condicione frui.

65

Dedecores revoca gemitus: est mentis avare

      Et fragilis census perditione quati.