Mesto compatiens blanditur amicus amico
Nec doleat census perditione monet.
Cultor honestatis dilecte, valeto!, fidelis
Proposito, stabilis pectore, mente sacer;
5
Quem decus intitulat generis, quem gratia morum
Purpurat, insignit sensus, honorat honor;
Cuius vita decens, discretio provida, iustum
Consilium, stabilis actio, fama nitens.
Sensi gratuitum te mesto tempore, sensi
10
Te facilem precibus sollicitoque parem.
Hic tenor, hec pietas, hic nexus amoris amorem
Coniurare iubent in tua vota meum.
Sed doleo quod, amice, doles sociique doloris
Causa meas cogit inmaduisse genas.
15
Fama nocens populum percurrit et auribus audet
Instillare meis res periisse tuas.
Vnde magis moveor: te non revocare dolorem
Audio, sed mestos continuare dies.
Audito languore tuo sum languidus, immo
20
Extasis occurrit in mea membra furens.
Est rerum iactura minor quam fletus amici,
Est pluris dominus quam dominantis opes.
Sed pudor est lacrimis te condescendere: fletu
Femineo facies exuit uda virum.
25
Quippe virum fletus effeminat: ore virili
Turpe sedent lacrime molliciemque canunt;
Declarant fragiles animos lamenta, prophetat
Defectum gemitus depreciatque virum.
Quo tendis? gemitum compesce, doloris habenas
30
Refrena, lacrimas comprime, pone modum.
Quis casum constare putet, consistere fluxum?
Quis credat fixum mobile, stare rotam?
Quis cohibere fugam possit, quis stare ruinam
Credat, quis fluvium non fluitare putet?
35
Est in sorte fides fidei privatio, motus
Est requies, iocus est ira, ruina status;
Est simulatus amor sortis lex perfida, risus
Flebilis, inconstans mansio, falsa fides.
Ludit ut eludat fortuna volatilis, effert
40
Vt premat, accedit ut fugitiva ruat;
Cum fortuna fovet, quia forte sit una fidelis,
Nominis interimet significata sui.
Rursus quid valeant bona mundi frivola, finem
Consule, qui fructus arbiter esse solet.
45
Divitie generant curas: in pectore molli
Effectus fragiles eris acervus habet;
Pullulat ex censu fastus elatio, mores
Mutat et offendit ambitiosus honor;
Allicit affectum, mentem furatur, inescat
50
Visum gaza, iuvat plurima, pauca nocet.
Cuius grata placet possessio, displicet usus;
Cuius dulcescit copia, dampna premunt.
Nummus avariciam generat: nummosus avarus
Non nequid esse, cupit quisquis amicat opes;
55
Carpitur ut Ticii iecur omnis avarus, in undis
Tantalus, Ixion in redeunte rota.
He rotule cupidum subvertunt: spes, timor, ira,
Gaudia, discursus continuando vagos;
Spes fallit, cruciat timor, in contraria mutant
60
Gaudia mentis opes, pauperat ira minax.
Non defectus opum sed desperatio confert
Pauperiem, mentis deficiente statu.
Ad me non dubites accedere, rebus amicis
Participi venias condicione frui.
65
Dedecores revoca gemitus: est mentis avare
Et fragilis census perditione quati.