Ricardus passio Catharinae 1

Testo base di riferimento: A. P. Orban, 1992

Altre sezioni


Vt super omne melos delectat cantus oloris,

Cum uicina premit et noua causa doloris

Cogit inauditi modulos proferre canoris:

Sic iustus dominum laudet, licet omnibus horis,

5

Plus tamen indulget supremo fine laboris

Laudibus, aeterni palmam sumpturus honoris.

Non Boreae frigus metuens Austriue calorem

Laeta uirens laurus nescit mutare nitorem

Consimilem retinens bruma uel uere colorem.

10

Iustus in aduersis uel prosperitate rigorem

Constantis fidei non mutat propter amorem

Perpetuae uitae, cuius prelibat odorem.

Non illi similis, fragilis quem signat harundo

Aut estiualis minime leuitatis hirundo,

15

Quae fugiens hiemem redit ad nos uere secundo.

Non ita uir sapiens: sed prospera pretereundo

Presentis uitae mala pro Christo subeundo

Ad mortem properans contemnit uiuere mundo.

Quod licet in multis, quos Christus magnificauit,

20

Clareat, uberius tamen hec Caterina probauit,

Quam Christi pietas sibi per tormenta parauit,

Ad uitae montem de mortis ualle leuauit;

Quam superis iunctam caelesti sede locauit,

Perpetua uita per secla beatificauit.

25

De cuius uita placuit michi pauca notare

Et tormentorum mala, quae tulerit, memorare,

Huius ut exemplo ualeam plures animare,

Ne dubitent uitam mortem tolerando parare.

Hanc imitemur, ad hec bona quae meruit properare

30

Estimemus et hec sine tempore finis amare.

Non humilis turbae, proles insignis in urbe

Alexandrina, uirgo mitis Catherina,

Vnica nata patris, specialis gloria matris,

Germine regali sata, docta patrum speciali

35

Ac uigili cura leges ac ciuica iura,

Omni doctrina Greca simul atque Latina

Praedita, doctorum doctrix et facta suorum

Non poterat falli tanti munimine ualli

Septa nec errabat, quae dotibus his radiabat,

40

Fallere docta modos fallaces, soluere nodos

Vndique perplexos et ad hec sua tempora nexos.

Illa sed obiectos, nulla prius arte retectos,

Nullo sermone, patula retegit ratione.

Et iam fama satis clarebat uirginitatis,

45

Omnibus excellens, studiose uana repellens,

Inclita laude nimis, quia non consedit in imis

Aut condescendit, sed ad illa superna tetendit,

Ad quae mens aeque suspirans nocte dieque

Semper anhelabat, quoniam constanter amabat.

50

Incola iam caeli meritis ac mente fideli,

Etatis tenere, sed quae iam posset habere

Annos ter senos, sed non uirtutis egenos.

Non illam uideas, quae ducat in urbe choreas

More puellarum per compita lata uiarum.

55

A uanis uisus auertit; ludicra, risus

A se dimouit, linguam conpescere nouit

Nulla loquens temere, nouit ratione silere.

Sacris dumtaxat scripturis ora relaxat,

His insistebat, praecunctis ista colebat.

60

Doctrinis sanis ardenter dedita, uanis

Cantibus obturat aures, dum seria curat, -

Curat et applaudit, si mens, quod diligit, audit.

Eggregiae formae, uirtutum subdita normae,

Clara nimis uultu, cordis mundissima cultu,

65

Pulcra quidem facie, uerae sed amore sophiae

Pulcrior, ornatu fidei preclara, reatu

Libera spernebat, mundus quae summa colebat.

Ne quid de fastu subrepat, comprimit astu.

Nil dat pompose, nichil expetit ambitiose.

70

Non cupit ulla dari, quae possint iure negari.

Diuitiae, laudis amor, ambitus: ista subaudis

Omnia contempsit prudens, quae dissona sensit

His, quae sunt sursum, uelut impedientia cursum

Ad bene uiuendum, ius fasque piumque sequendum.

75

Talibus inmunis, a primis prouida cunis,

Sola sequenda rata, quae sunt uirtute parata,

Omne, quod est caedens uitio, dampnabile credens,

Qua uia uirtutis ducit, qua causa salutis

Fert iter absque mora, cunctis precurrit honora

80

Talibus imbutam, sed caelica sola secutam,

Moribus ornatam, uirtutibus irradiatam

Christus ad exemplum nostri fecit sibi templum,

Quod consignauit sibi, quod sibi sanctificauit,

Quod praeditauit, dum se sessore beauit.

85

Hic se preclara cordis mactabat in ara

Virgo dicata deo, caelesti digna tropheo.

Hic licet in terra de purae mentis accerra,

Quae pia uita dabat, sanctissima thura cremabat

His ornata bonis, uernantibus apta coronis,

90

His decorata datis, pia custos uirginitatis.

Qua prepollebat, patris in solio residebat,

Fracta nichil mente quamuis utroque parente

Orba, nichil mora, sed Christo dedita tota.

Iamque sui iuris uirgo circumdata curis

95

Pluribus artatur, tenera quia mente grauatur

Peruigili cura, tractando domestica iura.

Cura peruigili seruis quasi pastor ouili

Seruit et ancillis nec delectatur in illis.

Non est seruorum tibi laudi turba tuorum.

100

Mentis enim purae non est amor hic tibi curae.

Sed licet in teneris annis, tamen ista uereris,

Ne, si fraudentur uictu uestesue negentur

Excedantue fores ii, quos aluere priores,

Fiat id ingratum Christo pariatque reatum.

105

Ergo paternorum seruans sibi pauca bonorum,

Vix retinens, quantum poscebat opus famulantum,

Cetera largitur. Sic uita perhennis aditur;

Sic serit in caelis, multo meliora fidelis

Messurus uerae quam quae sata prima fuere.

110

Fitque caducorum merces aeterna bonorum.

Hactenus haec. Restat, quod primum scribere prestat,

Pandere sermone, qua causa, qua ratione,

Sub quo tortore, quo tempore, quoue dolore

Passa necique data uiuat sine fine beata.

115

Ordine tractemus tali. Sic inueniemus

Causam, tortorem, tempus, patientis amorem

Atque genus poenae. Iam nunc laxentur habenae,

Sed tamen astute, ne peccent lege solute.

A Constantino Maxentius orbe Latino

120

Pulsus et ob morum proscriptus praua suorum

Venerat eiectus per plurima regna profectus

Ad partes Austri, quas gens colit nescia plaustri

Nocte fere tota nostro nimis axe remota.

Hic uix multorum fretus turbis populorum

125

Alexandrina consedit in urbe, ruina

Pessima sanctorum tortorque scelestus eorum,

Imperioque premit populum, quem nulla redemit

Spes libertatis uel amor uel laus probitatis.

Nam non seruissent, si libera turba fuissent;

130

Sed ne seruirent, pro libertate perirent.

Seruit ei gratis plebs et flos nobilitatis:

Reges, tetrarchae. Sic ducunt stramina Parcae.

Hi famulantur ei, spe fallacis requiei.

Qui non parerent, si quid uirtutis haberent.

135

Sic exaltatus, proprii quem causa reatus

Iudicio legum strauit, dominus modo regum.

At Constantinus, decus orbis honorque Latinus,

Agmine bellorum uallatus in Illiricorum

Gente morabatur, nec ei pax ulla dabatur.

140

Nescia fama morae centino rem docet ore,

Innumeris utique uolat alis, clamat ubique,

Nulla loquax claudit, tandem Maxentius audit.

Credere cunctatur; uix creditur id, quod amatur.

Id tibi, Maxenti, placuit, famaeque canenti

145

Talia plaudebas; quod enim canit illa, uolebas.

Idque probas uerum, cum tu, nequissime rerum,

Deteriora canas leges dictando profanas.

Gentibus estque parum, populos nisi Christicolarum

Ad sacra compellas, quos contra iura flagellas.

150

Iura sui regni cupiens stabilire perenni

Foedere sacrorum ritus reuocare suorum

Imperat absque mora Maxentius. Omnibus hora

Vna diesque datur, locus ad stata sacra paratur.

Dum placuit sedes, subeant ut Apollinis aedes,

155

Nec mora paretur, preconis uoce iubetur

Vndique conueniant simul omnes et sacra fiant.

Conueniunt ciues pariter, cum paupere diues,

Indus ab Aurora cum Parthis uenit et ora

Maurus ab Australi, Trax inpiger a Boreali.

160

Et uos uenistis, Mediae quaecunque fuistis.

Has inter gentes regis mandata sequentes

Proh dolor et sacro gens purificata lauacro

Gentili more, nullo reuocata pudore,

Currit. Causa morae fugit omnis uicta timore

165

Mortis. Et obliti iuris timuere reniti

Inmemores uitae, quam quaerunt Israhelitae.

Quam si gustassent, uanis parere negassent.

Non est dedecori, non est mors ista timori.

Nam pro iure mori summo concordat honori.

170

Mors parit haec uitam, mors haec facit Israelitam.

Mors est indemnis, sequitur quam uita perennis.

Venerat edicto praefixa dies, sine ficto

Thura cremant late, nichil hic agitur simulate.

Thura cremant late plebes cum nobilitate.

175

Prima sacerdotum soluit manus impia uotum.

Ad quorum nutum, quia non est spernere tutum,

Paret turba litans, donis altaria ditans.

Rex prior accedit; uenienti curia cedit,

Tota cohors uni. Dux, princeps atque tribuni

180

Tauros ingentes strauere uirique potentes

Munera magna dabant, alii pro posse litabant.

Pluribus ad faedus suffecit capra uel haedus

Aut ouis aut agnus. Gaudet feruere tyrannus

Obsequiis aedem; iuuat hanc inuisere caedem.

185

Hic lactis riuo litat, alter passere uiuo,

Hic arae diuum modicum superaddit oliuum.

Quisque prout magno uult gratior esse tyranno,

Fert superis munus, quia mos non omnibus unus.

At rex terdenos tauros deciesque decenos

190

Mactans strauit humi. Complet uapor atria fumi.

Sanguine fumat humus, obnubilat aera fumus.

Fit sonus et multus uulgi fremit ore tumultus.

Milia laetantum sonus et uox sacrificantum,

Mactantis turbae uox sola resultat in urbe.

195

Ore sonant aequo, resonabilis assonat echo.

Rex sedet et caetus procerum stat in ordine letus,

Vulgus et attente circumstat, rege sedente.

Curia laetatur, thus et thimiama crematur.

Et quid miraris? Thus fumat in omnibus aris.

200

Gens mentis uanae regi congaudet inane.

Sed superaccessit, quod inania gaudia pressit.

Cum fieret caedes, sonitus peruenit ad aedes

Legis diuinae meditatricis Catherinae.

Auribus arrectis stupuit: sonat undique tectis

205

Consona cantorum modulatio multimodorum

Et diuersorum genus intonat organicorum.

Miratur; quaeri, quid sit, iubet. Haut mora ueri

Nuntia fama redit, quod rex animalia caedit,

Quod pecudes mactat, quod caede solum labefactat.

210

Tristis ad haec fata uirgo, paucis comitata,

Surgit et egreditur. Templum properanter aditur.

Christicolas stantes hic inuenit lacrimantes,

Mente nunos fractos mortisque timore subactos,

Ad sacra compulsos, fidei de sede reuulsos.

215

Tunc dolor hac rima cordis penetrauit ab ima.

Saucia corde gemit; dolor hic hanc pene peremit.

Mens indignatur; quid agat, secum meditatur.

Obuiet indignis, diuinus suggerit ignis.

Ex hac scintilla secum deliberat illa,

220

Sacrilegos per te, deus, ut confundat aperte

Et premat errorem fidei monstrando calorem,

Nec tamen immodice. Sed mentis uirgo pudicae,

Ne quid praepropere fiat, studuit cohibere

Ora, parumque tacet, dum mens Christum sibi placet.

225

Cor gemit, implorat mens et pia uita perorat.

Inde crucis signo frontem pectusque benigno

Munit et audenter regem petit atque patenter

Freta deo tantum premit agmina sacrificantum, -

Freta deo uerae nescit mens iusta timere:

230

Vt leo confidit, quicquid bene uel male uidit.

Vt stetit ingressa, patrem natumque professa

Et sanctum flamen, quod sperat esse iuuamen,

Pectore quod uoluit, manifesta uoce resoluit:

"Fama triumphalis, decus ordinis imperialis,

235

Quem miser incestas, cum sit ueneranda potestas,

Rex, compellebant, quod mens, os, lingua uolebant,

Nuntia uirtutis praemittere uerba salutis.

Sed delyranti tibi demonibusque litanti

Non rata sum dignum pacis premittere signum.

240

Verba dat in uentum, qui non uidet emolumentum

Dicti sermonis. Res est expers rationis,

Sublata causa, propter quam dicitur ausa.

Non bene mactasti. Quod enim diis sacrificasti,

Est tibi dampnosum, sed eis nichil officiosum.

245

Quam male, quam faede libas! Melius sine caede,

Affectu mentis purae, non morte bidentis,

Non boue prostrato, sed flamine contribulato

Illi thura dares et eum tibi conciliares,

Per quem ius legum uiget atque potentia regum

250

Atque gubernantur per tempora quae uariantur

Alta uel ima, polus, mare, tellus. Hic, quia solus

Omnia conplectens, amor est et foedera nectens,

Principium rerum, quas per formas specierum

Apte distinxit, quas solo numine finxit.

255

Cuius maiestas, cuius ueneranda potestas

Sanguine non fuso pecudum iuguloue recluso,

Immo fide pura. Vigili cum sedula cura

Mens exercetur, quia mundo corde uidetur,

Cum preceptorum seruantur iura suorum.

260

Res rationalis et imago dei specialis

In nullo peius preceptis obuiat eius

Aut magis offendit, quam quod peruersa rependit

Dans insensatis cultum uerae deitatis,

Quodque deo debet, rebus sine flamine prebet.

265

Demonis haec fraudes faciunt, quia, qui scelus audes

Eius ab hortatu, non perficis absque reatu.

In multas partes ruit innumerasque per artes.

Qualiter auertat a ueri tramite, certat.

Plus tamen hac parte, plus hac nos appetit arte,

270

Vt, quod formamur, quod nascimur atque creamur,

Versutae mentis uitio probet ex elementis

Aut ex stellarum cursu descendere, quarum

Tempore formamur aut nascimur aut generamur.

Attamen his regnis non decipitur nisi segnis.

275

His etenim telis nescit dare terga fidelis.

Sed uos erratis nec recto tramite statis

Stulta mente satis, cum pro diis ista colatis.

Ergo quid aptatis istis nomen deitatis,

Qui quasi sermonis sic sunt inopes rationis,

280

Sensus et uitae? Proh quam bene, quamque perite,

O quam prudenter uesania uestra patenter

Omnibus est nota, sapientis ab ore remota!

Erratis certe; uester patet error aperte

Solo sermone fisus, procul a ratione.

285

Sed non sermonem, sed rem sequor et rationem.

Forsan dicetis, quia, quae stabilita uidetis

Atque coaeterna mundo, quia sede superna

Cunctis praelata dii sint, dii iure uocata.

Non probo sermonem, quia non sequitur rationem.

290

Esse quidem nacta, cum sint in tempore facta,

Dicere ne cura, quamuis sine fine futura,

Esse deos, quorum species, decus, ordo bonorum

Praedicat auctorem, faciendi iure priorem:

Quem nil praecessit, quia prouidus omnia gessit,

295

Cuncta simul fecit, caelum, terram: duo iecit,

Vt perhibent ueterum textus, fundamina rerum,

In quibus ornauit res, quas specie uariauit.

Non nostro more, sed agens deus absque labore

In mundi rebus, sex absque labore diebus,

300

Omnia compleuit, post cuncta pacta quieuit.

Sed quae miraris, quasi numina quae ueneraris,

Tempore ceperunt, quia tempore facta fuerunt.

Quae sicut gratis nutu summe deitatis

Condita creduntur, sic esse perhenne sequuntur

305

Ergo creatori, cuius famulantur honori,

Non sunt aequanda nec sicut dii ueneranda.

Solus adorari debet deus ac uenerari,

Imperium cuius mundi nichil obuiat huius.

Hunc, qui plasmauit, hunc, qui bona cuncta creauit,

310

Quem nichil exercet, quia solus cuncta coercet,

Scimus adorandum neque pluribus est famulandum.

Audi, Maxenti! Siquis tibi sceptra tenenti,

Cum sis mortalis, quae poscit honor specialis,

Abneget, iste quidem reus esse uidetur et idem,

315

Si te contempsit, si, quod debet tibi, dempsit.

Si seruo praebet, quicquid domino tibi debet,

In maiestatem peccando per improbitatem

Dignus erit poena, mortis feriendus habena.

At si prostratus tibi sit seruire paratus,

320

Huic tu maiorem meritis largiris honorem,

Hunc exaltabis, sed eum quid mortificabis?

Admiranda quidem domini patientia pridem

Et nunc expectat, si cor miseratio flectat,

Vt deferuescat feruor malus atque tepescat

325

Ac defrigescat uitium uirtusque calescat

Duraque mollescat mens et cor amore liquescat,

Vt mala dediscat penitus, bona sola cupiscat.

O miser, emenda, quod agis male! Namque timenda

Mente quidem tristi patientis gratia Christi,

330

Ne te causa morae feriat plaga grauiore.

Figet enim mentis uitium manum omnipotentis.

Non recte sentis, cum sis in culmine gentis

Atque prior primis et tu uerseris in imis

Et decollatis sis ingratus, deitatis

335

Demonibus cultum tribuens. Iam desine stultum!

Collige, preesse non possis, nolle subesse!"

Curia miratur, dum uirgo talia fatur.

In nullo deses, miratur ad omnia preses

Et stupet et cultus notat et quae gratia uultus

340

Assit uirginei quantusque decor faciei:

Omnia rimatur, quanta grauitate loquatur,

Quis sit sermonum color et grauitas rationum.

Haec secum uoluit miser, ac sic ora resoluit:

"Quae tua dat prosa, michi, uirgo, forent pretiosa,

345

Si fulcirentur ratione uel hanc sequerentur.

Sacrorum ritus, quem predicat ordo peritus,

Quem praecedentes nostri coluere parentes,

Stat non sermonum cultu, sed ui rationum.

Hoc Romanorum probat obseruantia, quorum

350

Iustitiam, leges, imitanda negotia reges

Et populi primi pariter uenerantur et imi.

Non igitur uanum, quod per tot tempora sanum

Fertur tantorum ratio sanxisse uirorum.

His accedatis, quia fructus prosperitatis

355

Approbat ista satis. Sed uestrae credulitatis

Secta quid est? Plane nichil est, nisi nomen inane,

In uerbis tota, procul a ratione remota.

Et quis ei credat, cum tota superflua ledat?

Quisue rei uanae credat mentis bene sanae?

360

Mortales artus nullus de uirgine partus

Vnquam produxit nec homo sine germine fluxit

In lucem patris per clausae uiscera matris.

Tu tamen exponis, sed non ritulo rationis

Ante prophaetatum Christum de uirgine natum,

365

Non patre mortali genitum, sed spirituali

Productum flatu, matris tamen absque reatu

Virginea saluo thalamo profusus ab aluo.

Vt perhibes gratis hominis simul et deitatis

Consimilis sorti datus est sine crimine morti,

370

Venditus a seruo linguaque manuque proteruo,

Qui tamen illorum fuit unus discipulorum,

Quos sibi delegit, quos in sua iura redegit,

Quos confirmauit et ad ultima mortis amauit.

Quem condempnauit sua gens, quem mortificauit

375

In cruce suspendens, meritum non aequa rependens.

Funereos cultus, triduana luce sepultus,

Morte premente moras, per sex senas tulit horas.

Qua tamen absumpta surrexit carne resumpta.

Talia iactatis, sed non ratione probatis,

380

Arbitrio mentis pro ueris falsa sequentis.

Hinc tamen errori praecunctis deteriori

Assentire satis non est, nisi despiciatis

Numina nostrorum solis lunaeque deorum,

Mirificum numen quorum dat in aere lumen

385

His, qui debetur cultus, nisi gloria detur,

Esse reor stultum, quia non transibit inultum

Quis sit ad hoc stultus, imposta mente sepultus,

Qui non imploret, qui non haec pronus adoret?

His non prostratus nequit euitare reatus.

390

Quicquid utrisque polis interiacet et plaga solis

Mane resurgentis et uespertina cadentis

Supplicat, implorat, ueneratur, adorat, honorat

Numina pallentis lunae solisque nitentis.

Ergo, pia cura diis accelera dare thura!"

395

Ad quae subridens pia uirgo pectore fidens

Pauca refert: "Plane patet error. Nomen inane

Haec quibus aptatis, nil pretendunt deitatis,

Nil diae mentis nec inest deitas elementis.

Erratis plane. Nil confert nomen inane.

400

Numina dicuntur falso, quia nulla sequuntur

Iura potestatis. Nomen licet attribuatis,

Numina digna polo non sunt. Pro nomine solo

Nec deus aut dii sunt; factura uel ille uel hii sunt, -

Hii, quibus aptatis uane nomen deitatis.

405

Non recte munus fers diis, cum sit deus unus.

Vnus enim uere deus est, quem nemo uidere,

Quem nullus certe sensus cognouit aperte,

Sed puri cordis lux et mens nescia sordis.

Vnus et aeternus deus est solusque supernus,

410

Qui nunquam caepit, qui nil aliunde recepit,

Cui nil defecit, quia solus hic omnia fecit;

Perfecte plenus, simplex, nullius egenus,

Cui mare, terra, poli famulantur et omnia soli

Omnia subsistunt, cui condita nulla resistunt.

415

Huic adhibeto fidem, quia semper permanet idem!

In nullo nutans stabilis manet, omnia mutans,

Qui non mutatur, manet idem nec uariatur.

Ad cuius nutum soluunt elementa tributum

Asscriptum rebus cunctis per secla diebus

420

Et famulantur ei, pro iure suae speciei,

Cum modo uitales, modo pluribus exitiales

Auras inspirant, dum motibus omnia girant.

Hinc patet expresse, quia nil deitatis inesse

Constat in iis certe, cum sic uarientur aperte

425

In tot et in tantis, pro solo uelle creantis.

Sors sua quaeque regit, sub sorte creata redegit

Cura creatoris: sors haec manet omnibus horis.

Sors est lex rerum data pro modulo specierum.

Sorte subartantur, quae sorte data uariantur.

430

Quod sic fit uere, paucis licet ista uidere.

Lunae discursus et solis respice cursus,

Qui certis utique uicibus uariantur utrique!

Qui quasi de portu cum progrediuntur ab ortu,

Occidui portus meta, reuehuntur ad ortus.

435

Sole dies fulget, sed quando luna refulget

Et succedit ei nox, perdit iura diei.

Nec semper plenam facit hanc lucis, sed egenam,

Cum fugit aspectus, nubis uelamine tectus.

Luna modo plena noctem percurrit habena,

440

Nocte modo tota decurrit luce remota

Et modo maiore radiat, modo luce minore.

Sidera clara satis quamuis sint, nil deitatis

Constat inesse tamen, nisi luminis auxiliamen.

Imbribus infusa tellus mollitur, et usa

445

Frigore torpescit, resoluta calore liquescit

Clauditur hyberno, reseratur tempore uerno.

Aspectumque dei timet atque superficiei

Parte tremens hiscit, nutu concussa fatiscit,

Cum sic mutetur, quia sic subiecta fatetur.

450

Aer nunc uber morbis, quandoque saluber,

Sepius obscuris nimbis latet et modo purus,

Interdum plenus lucis, modo lucis egenus.

Quem modo nimbosum, modo solibus exitiosum

Alitus infestat, grauat, inficit atque molestat.

455

Ignibus exusta sata postremo prece iusta

Nube madent plena post tempora longa serena

Et pluuiae cedunt pariter nec gramina ledunt.

Hinc animaduerte! Res est rationis aperte

A falsis dempta, quia quatuor haec elementa

460

Inpositae legi famulantia sunt quasi regi.

His igitur signis constat, quod terra, quod ignis

Et duo quae restant, aer, aqua, commoda praestant

Humanis rebus cunctis sine fine diebus.

Nil per uelle gerunt, sed in id quod facta fuerunt,

465

Iussa creatoris sectantur in omnibus horis.

Turba ministrorum sunt haec; deus est nichil horum.

Ergo quid insistis uel quid miraris in istis?

Quid colis? Hisque paras quasi numinibus, miser, aras,

Sedulus imploras, pronus ueneranter adoras.

470

Et non perpendit, quam stulte mens tua tendit

Obuia factori, cuius detrectat honori,

Ob tales mores Erebi passura dolores

Et scelerum penas, nisi fluxas stringat habenas.

Has te ne discas, moneo, miser, ut resipiscas

475

Et miseram sortem uites dantem tibi mortem.

Crede deo soli, uitam contempnere noli!

Verus enim uitae fons est deus, ergo uenite!

Gratis haurite, uitam sine fine subite!

Ipse dabit gratis, ne conuersi pereatis.

480

Ipse dabit gratis, ut in aeternum maneatis.

Hic quaecumque polus complectitur, omnia solus

Sedibus aptauit propriis, quia cuncta creauit:

Lucis inaccessae splendor, cui conuenit esse

Conuenit esse quidem, semper manet, unus et idem,

485

Conuenit esse fore, non fine fuisse nec horae

Conueniunt illi, cuius statera pugilli

Aequa mensura disponit singula iura".