Romulus Nilantii fabulae metricae 34

Testo base di riferimento: L. Hervieux, 1983-99

Altre sezioni


De leone regnante

 

Consimilem ualuisse sui se reddere nullum

En ausus numquam quoniam sum pascere talem,

Sed uario regem uestri nunc stirpe create,

Qui causas docto regnabit regmine uestras.

5

Bestia cunctigene tendit radicis in unum

Concilium, ut legerent regem quem numine mallent

Cunctarum rostris fertur uox unica multis:

Ast lupus infaustus regnet nunc lustra ferina!

Bestia non aliud fueratque infirmior ausa

10

Dicere, setque feras conflexit munere firmas,

Corde ferina darent olli ut tunc sceptra regenda.

Fert regem uerbis audax ac debilis ordo,

Passibus ac tendunt ad regem rite leonem,

Ac regem referunt fantes legere lupinum.

15

Horrida tuncque feris aperit leo fatibus ora:

O turme indomite, silue campique cohortes,

Ast agili regnum regi uestrumque feroci

Consilio cordis prestatis dulcia sceptra,

Si seruare optet cunctas uos cordibus imis

20

Cunctarumque simul causas disponere mauult;

Autumo setque sequi fallacis dogmata uulpis

Fetida doctrine ac certat uestigia ficte,

Atque mei linquet regni mandata corusca

Ac necnon regum regnant qui regmine docto.

25

Callidior cuneis arui lucique ferinis,

Vnus doctisono dixit tunc fauce leoni:

Nolumus ast olli nostri dare regmina sceptri,

Per stiga iurabit uel ui ast rex numina diuum

Vt nostre nullum gentis post lederit umquam,

30

Vel nostras numquam pulpas gustauerit ullas,

Nullius mandet carnis uel gutture frusta,

Vel tetram saniem sorbens aut ore cruorem.

Tunc lupus en auidis iurauit mentibus omne

Ledere quod uoluit numquam uel mandere quemquam,

35

Pollicitis diues cunctis ac presul ut esset,

Si infaustus fuerat, dicens post neque futurus.

Sceptra lupo leo cara ferini regminis infert.

Post leo dimisit regem cuneosque ferarum,

Atque lupus toruus regni post regmina rexit;

40

Cultorem dominans arbusti mente feroci

Lustrantemque ferum campi collisque sacerni,

Letitia cunctos fallens mentisque uigore,

Cunctorum tenuit regimen tum primitus atrox.

Set, postquam, radians cosmum, crinitus apollo

45

Flammiuomis lustrat denis ter solibus arcus,

Torruit horrendum incedens tunc ardor edendi

Regem mortifero pulpas iam dente ferinas

Ac tetrum sitiens post ore uorare cruorem.

Frangere per fraudem cupiens pia federa regni,

50

Perdere quod diuis ac ius iurauerat almis

Eoliosque deos sua post periuria ferre

Irrita, sic ollis duci per inania flabra,

Callidus atque lupus scrutatur, mente sagaci,

Arte feras quali ficta comprenderet illas.

55

Postque feram rogitat cunctis de milibus unam,

Quam prius ex auido uoluisset sumere dente,

Si suus horrisono halitus in fetore putrescit;

Veridicisque fera hec respondens faucibus infert:

Sicque tui fetor horrescit flatibus oris,

60

Turpia ceu putridi scandentis flamina coeni.

Tribula neque est ausa aut tunc falsa referre.

Maxima post iussu est regis tunc contio facta,

Quo bardi proceres ueniunt ac iure regendi.

Ecce lupus rogitat summos comitesque sagaces

65

Premiis aut quanti aut dignus sit flamine uite,

Qui regem dominumue suum sons increpat archum.

Tunc omnis timido iudex iam famine fatur

Vt teneat dignus non est spiramina uite.

Fert lupus horrisono legionibus ore ferinis:

70

Hic presens sistit, palmas ac tendite uestras,

Atque feram dure dignam nunc trudite morti.

Post animal fusco uerax tunc traditur orco,

Ac lupus insontes mandit post gutture pulpas,

Et saniem tetram lambens ac fauce cruorem.

75

Turgida post fuerant regis quam uiscera carne,

Iudicibusque suis permisit frusta cruenta,

Iudicio ut tali post illum rite fauerent.

Sed, postquam Phebus raras deuouerat umbras,

Flammigeras totum cum lustrans gressibus orbum,

80

Rictibus in pulpas iterum branchisque ferinas

Truxque ferox lupus fallax rex regminis arsit,

Aduocitatque feram pinguem cuneisque decoram,

Censuit ex toruo electam quam dente necare,

Infaustus ducens illam in spelaea ferina,

85

Qualiter atque sui rogitans flant flamina labri.

Hec fera falsidicis olli tunc faucibus infert:

Quidque tuo flatu ualet umquam dulcius esse,

Atque tuum fundit suauem sic flamen odorem

Dulcia ceu uariis herbarum floribus arua,

90

Fumifera atque arabum flagrans iam turibus ara.

Bestia quapropter respondens irrita promsit,

Quod fuerat recte non audax dicere uera,

Et propriis uidit cernens obtutibus illud

Quod factum fuerat fanti non falsa sorori.

95

Ducitur ad placitum cursim plebs ore lupino.

Post rogitans infert sophos rex rite magistros:

Cernere si dignus uobis est lumine uite

Qui regi dominoue suo est iam falsa locutus.

Ast cuncti fantur dignus nunc perdere uitam.

100

Bestia dampnatur fallax tunc iudice ab omni,

In stigeam ditis tetri post truditur urnam.

Ast horrenda lupus tendit tunc ore cruentus

Sanguineas sumens pulpas ac ritibus audax,

Hancque feram promsit mandens, ceu primitus illam.

105

Aurea post radiis fulgens titania flamma

Quam raris cunctum lustrabat solibus orbem,

Simeus ast steterat coram tunc rege lupino;

Ardor edaxque lupi succendit uiscera torui,

Illius ut pulpas laceraret dente feroci.

110

Tuncque lupus diris rogitabat rictibus illum

Turbida rite sui rostri sint qualia flabra,

Si bene nunc uentis inflant aut iure putrescunt.

Simeus hec illi respondens callidus infert:

Inter utrumque mihi perflant sic iure uidetur.

115

Est aliter fari dicens non simeus ausus,

Illius insidias cernens iam lumine bino.

Postque lupus doluit, suspirans corde sacerno,

Quod culpam inuenit, querens non mortis in illo.

Horrida mortiferas scrutans per pectora causas,

120

Illius ut pulpas posset cenare redactas,

Tuncque lupus membris toruus languescere finxit.

Gressibus aligeris scandit tunc fama per agros:

Falsidico turmis spargebat fauce ferinis

Quod rex illarum egrotans iam corpore languet.

125

Ad regemque fere concurrunt undique siluis.

Inueniunt animis egrum membrisque dolentem,

Iusseruntque citis medicos tunc surgere plantis,

Sophos cunctigenas dantes cataplasma medele

Illarum egroto seruanti regmina regi.

130

Ocius ast medici surgebant famine dicti,

Ac regem rogitant per que tunc membra doleret.

Languida rex, ollis respondens, ora retrusit

Quod simili serpsit uirus per uiscera lance.

Scrutantur cunctos medici, post, membra per artus,

135

Inueniunt fibram scatebris nec corporis egram,

Sed suadent illum pulcro tunc famine cuncti,

Vt dulcem insolitum cibum persumeret ore,

Visceribus cunctis ut tunc fastidia tollat

Pestiferasque foras mittat de corpore causas.

140

Tunc lupos hoc, tetra respondens fauce, retraxit:

Crimine si presens esset non simeus insons,

Illius optarem crudas nunc mandere carnes

Et brancho patulo sorbens haurire cruorem.

Curque ferina phalanx, post, talia faucibus infert:

145

O rex egrotans, cui nostra ac summa potestas,

Rite sui reges alii ceu regmina regni

Obtineant semper illorum uelle per omne,

Haut secus atque tuum nostrum tibi numen in euum:

Permissum ut facias quicquid tu cordibus optas,

150

Prouida set pocius nobis nunc corda tenere

Debuit omnigeni populi iam rege dolente.

Deserti turmis lati quid stultius instat

Comptam sceptrigeri uitam quam perdere regis

Vnius atque fere parcentes parcere uite?

155

Simeus en insons cunctarum iure tenetur,

Inscius atque miser; rectori ad dona lupino

Mactatur uerax animal, tunc iudice turba.

Carnes atque lupus mandens iam dente feroci,

Omnia post pulpe concessit frusta cruente.

160

Iudicium tacite turme concurrit in unum

Dulcisone ac necnon fantis iam murmure uocis.

Grandia sic multi patiuntur dampna ministri,

Vt fari timeant ne post grauiora, loquendo,

Suscipiant, dominis durum iam †teche ferendo,

165

Vexantur penis nimiis labroque tacendo.