Anni Domini notantur in praesenti linea,

Cum misertus mundi Dominus ad tollenda crimina

Natus homo hic processit, natura ferens viscera.

Tres appone annis Christi pro indictionibus

5

Regulares, et partire per quindenum numerum,

Absque mora tunc videbis quis sit eius numerus

Quarta est indictione natus Christus Dominus

Ideo tres apponuntur pro indictionibus,

De denis duobus Christi de annorum numero.

10

Ordines indictionum divide per quindecim,

In his autem regulares adde denos et duos,

Praesens anni apponatur indictio ibidem.

Calculum qui lector scire studes mente strenua,

Ordines indictionum altae stent memoriae,

15

Quae si absint anni Christi amittes ignavia.

Per novenos atque denos annos Christi divide.

Et quod his superabundat extende per undecim,

Per triginta partiendo epactas reperies.

Decennovenalem Paschae unum tantum subtrahe.

20

Per undenos ampliabis, per triginta divide,

Epactam ipsius anni protinus invenies.

Pro epactis namque solis sume annos Domini.

Horum quartam his appone annorum qui fuerint

Regulares adde quater, per septenos divide.

25

Tene autem nono semper Kalendas Aprilium.

Feria quae esse constat locus concurrentium,

Crescunt quibus in diebus per septenum numerum.

Octo annos subtrahendo pro solari circulo,

Per vigenos et octonos reliquos diviseris,

30

Invenisse te gaudebis sic solarem circulum.

Circulum et hunc solarem divide per quatuor,

Tandem quartam eius partem eidem adiicito,

Per septenos dividendo, concurrens invenitur

Cyclus lunae quotus exstat si scire desideras,

35

Duos annos semper deme de supremo numero,

Per novenos simul denos divisus reperitur.

Annis Christi unum tantum rite si addideris,

Per novenos atque denos pariter diviseris,

Decennovalem cyclum ultimum reperies.

40

Epactarum locus patet facilis et commodus,

In undecimo Kalendas positus Aprilium,

In quo luna cum epacta coaequatur numerus.

Quarta decima epacta, cum tenetur circulo,

Quartam decimam undeno Kalendas Aprilium,

45

Computare lunam cogit lege patrum sancitum.

Nam epactae cum crescunt ad quindenum numerum,

Duodenarum Kalendarumque itemque Aprilium,

Quartam decimam tenebis lunam sine dubio.

Pauciores iam epactis observata regula,

50

Crescere per dies sine usque decimam quartam,

Ipsa erit quam quaerebas legalis legitima.

Porro plures si dicuntur ultra quindenarium,

Ipso numero ascende usque trigenarium.

Sic ad novam inchoando ad paschalem terminum.

55

Pascha nostrum primi mensis est tenenda regula,

Christiani post peracta luna decima quarta,

Aequinoctio transcenso in die Dominico.

Inter Azyma et Pascha haec est differentia:

Paschae dies est tenenda luna decima quarta,

60

Azymorum qui sequuntur septima solemnitas.

Luna paschae variatur in septeno numero,

Die quo surrexit Christus ac Salvator omnium,

A quo iure nomen sumpsit sanctus et dominicus.

Quatuor et trecentorum quinquaginta dierum,

65

Recipit communis annus duodecim mensibus,

Vndecim de solis cursu remanente diebus.

Numerus iam undenorum hic per annos singulos,

Ad quaerendam lunam semper annuatim ponitur,

Graeco namque sortiuntur epactae vocabulo.

70

Embolismus vero decem atque novem diebus,

Cursum solis transcendendo longior efficitur,

Habens quater octoginta et trecentenos dies.

Est et alia praefati circuli divisio,

In qua Ogdoas annorum Hendecasque quaeritur,

75

Qui aequare cursum solis atque lunae dicitur.

In Kalendis si requiris lunam Ianuarii.

Cyclum semper tantum lunae extende per undecim,

Regularem adde unum per triginta divide.

Cyclus namque memoratur tribus annis ultimis,

80

Regularem non apponas unum ut in caeteris,

Quia duo sunt ponendi his cura pervigili.

Forte luna quo versetur signo si quaesieris

Ducta quater eius aetas per partes concreverit,

Per triginta partiendo tunc signa reperies.

85

Est in media vel prima prompta computatio,

Namque alio in signo quot partes habuerit,

Tot sequentibus adiice, vel detrahe omnibus.

Vnoquoque signo luna tantum binis diebus,

Senis horis atque besse illustrare dicitur,

90

Sic per omnia percurrens ad ipsum revertitur.

Porro octavus et undenus atque nonus decimus

Generale argumentum conservare nequeunt.

Faciente embolismo dum in his inseritur.

Primo igitur de tribus annis de quo diximus,

95

In Maiarum Kalendarum hac consueta regula.

Tunc octava demonstratur esse et vicesima.

Embolismus quia sane Martio inseritur,

Dumque unius dies celebratur ablatio,

In viceno remanebit et septeno numero.

100

Simili itemque modo Kalendis Iulii,

Sis contentus de triginta in nonam vicesimam.

Remanere embolismi facit superfluitas.

Anno undeno embolismo in quo pridie

Nonas solet in Decembris solito accendere,

105

Facit eam tunc recidere sic mutato ordine.

Ratio namque lunaris in Kalendis Martii,

Cum vicena simul nona computare soleat.

Embolismus tantum tenet octavam vicesimam.

Anno decimo et nono, qui est horum ultimus,

110

Tertio quia Nonarum Martiarum ponitur,

Facit Maias in Kalendis hunc supernum numerum.

Iulii denique mensis in die trigesima,

Saltus lunae est tenendus generali ordine

Qui per denos et novenos solet annos crescere.

115

Horae singulae per annum uno puncto addito,

Nona decima pars puncti constat haec ablatio.

Fit per decem novem annos diei ablatio.

Cunctis retro annis semper apponuntur undecim,

Hic epactae pro cremento numero duodecimo.

120

Trigenario completo nullam dici placuit.

De vigesima et nona die quippe altera,

Computare cogit primam hanc eius velocitas,

Transilire diem facit, sic ad Nonam inchoas.

Si vis ergo lunam scire hoc vel illo tempore

125

Sume dies Ianuarii a mensis principio,

Adde aetatem Kalendarum lunae mensis ipsius.

Per novenos quinquagenos primo si partieris,

Nihilominus secundo per triginta diviseris,

Vere lunam quam quaerebas facile invenies.

130

Item sume dies anni, divide per septies,

Et quot ultra septem crescunt habeto memoria,

His dictarum Kalendarum feriae annectere.

His in unum adunatis summam cum collegeris,

Et septenis item suis partibus diviseris,

135

Argumentum quod quaerebas, feriam invenies.

Aequinoctium vernale in prima vigesima

Martii tenere debes, quia patrum regula,

Observare valde monet ratione sedula.

Sic itaque et September coaequato numeri

140

Quia esse duo anni comprobantur unius

Autumnale suum, alter servat aequinoctium.

Mira prorsus paganorum et saeva dementia,

Qui in coelum transtulerunt tam diversas bestias

Cum olympo esse constent angelorum agmina.

145

Illi taurum radiare dicunt inter sidera,

Qui in bovem versum Iovem fabulose asseverant,

Ad Italiam transvexit Agenoris filiam.

Habet fides Christiana signorum memoriam,

Primum Agni qui in coelum maiestate fulgida,

150

Regnat unicus cum Patre per immensa saecula.

Igitur non torvus fronte nec cervice tumidus

Noster taurus est putandus nominatus optimus,

Dulcis, blandus, atque mitis, atque suavis vitulus.

Ipse est ergo tenendus saginatus vitulus,

155

Cuius caro immolata in crucis patibulo,

Hos crure suo tulit de mortis periculo.

Hic non cessat nos hortari pietate sedula,

Iugo Christi submittenti exarare vitia,

Divinorum praeceptorum reportare semina.

160

Prosequentibus hortatur testamentum geminis.

Idolatriam calcare, solum Dominum quaerere,

Avaritiam vitare cancrum incurabilem.

Leo noster obdormivit ut in morte vinceret,

Ideo evigilavit ut possimus surgere.

165

Per quem iuste merebamur a poenis eripi.

Virginis hoc sextum signum competenter sequitur.

Sexta mundi iam aetate venit Dei Filius,

Aequitatis libram tenet, iure Deus dicitur.

Huic puro si quis corde bene ministraverit,

170

Iam securus non timebit venenum pestiferum,

Conculcare iam cum planta scorpionem poterit.

Scuto fidei protectus saevum sagittarium

Deformatum non timebit, cum equinis cruribus,

Ipse quoque superabit nefandum diabolum.

175

Capricornus ac deformis vultu despicabilis,

Alios amentes facit, alios sacrilegos,

Homicidas, furiosos, alios adulteros.

Sed his omnibus conversis atque bene flentibus,

Tergere de fronte solet candidus aquarius,

180

Crimina quae sponte fiunt vel instinctu daemonum.

Duo pisces qui sequuntur uno sinu editi,

Duos populos figurant, vocatos per gratiam,

Baptismatis unda lotos, soli Deo credere.

Insanire iam illorum desinat dementia,

185

Qui in coelo esse credunt aliqua mortalia,

Cassa spernant, illa credant quae Dei Ecclesia.

Animalia pusilla, magna et reptilia,

Carnis pondere gravata non petunt coelestia,

Sed cum carne horum credunt interire animas.

190

Vbi hominum et Dei mediator fuerit,

Esse ibi electorum credimus et animas,

Haec daturum se promisit infinita bonitas.