De accidia

 

Accidit accidia, que dimittendo labores

Exstirpat mores contempta philosophia.

Cordis inercia parturit anxia, monstra malorum,

Turpis et impia reprobat omnia iussa bonorum.

5

Fructus expertes ad opus pietatis inertes

Torpent, tabescunt et desperando stupescunt.

Sepe fit, ut mentis labor accidat accidiosis

Intus tormenta non desunt desidiosis.

Dicitur esse piger, pedibus quasi lentus et eger,

10

Differt propositum se fingens esse peritum.

Segnicie fractus venturos predicat actus,

Affectando moram presentem prorogat horam.

Non vult "est" sed "erit", umbras ac ocia querit,

Sensibus absortis in pratis dormit et hortis,

15

Effugit algorem, cautus vitare calorem.

Quid faciat, nescit, dum mentis inercia crescit,

Dum iacet in lecto, dormitat vertice tecto.

Qui noctis comes est, vix surgit, quando dies est,

Roditur a curis, cui displicet actio iuris.

20

Vix stat, sepe sedet et eum sic vivere tedet.

Carnis sudorem nolens tolerare, laborem

Incurrit mentis, vindictam Cunctipotentis.

Punctus pravorum stimulis desideriorum,

Deses in estate solis cavet a gravitate,

25

Languet egestate sub frigoris asperitate,

Nudus honestate consumitur anxietate.

Est detestandus famulus piger et lapidandus.

Segnis honorari, preferri, magnificari,

Optat ditari, manibus sed nil operari.

30

Vtile nil discit, ideo sibi noxia gliscit,

Desipit et latitat et que sunt ardua vitat.

Non manibus palpat, pedibus non ambulat, aure

      Haurit nil, oculis non videt, ore tacet.

Naribus obstructis morum non sentit odorem,

35

      Ad vicium promptus, tardus ad omne bonum.

Sensibus utiliter insensatus timet uti,

      Que mala sunt meditans, mox meditata facit.

Talis letalis hominis non spiritualis

      Mens infernalis, motibus acta malis

40

Non iocundatur, nil expediens meditatur.

Criminibus plena, sine religionis habena,

Omnibus obscena, virtutibus est aliena.

Desidie fermentum delectabile germen

Extirpat morum, velud hortum grando decorum.

45

Grando cadens grandis gravis est destructio glandis,

Deperit eductus nimio pre frigore fructus.

Sicut hyemps flores, sic urit inercia mores.

Pigricia captus non est, ut serviat aptus.

Voce piger blanda profert plerumque nefanda,

50

Non formidanda formidat, amat reprobanda.

Tristis consistit, contra mala nulla resistit;

Sepe pavet nullumque cavet patrare reatum,

In torpore iacet et habere placet dominatum.

Premia virtutum desiderat absque labore

55

Et virtute carens fungi virtutis honore.

Mens hebet ignava, que cogitat omnia prava,

Affectat temere, dolet, expectat, quod habere

Non valet, et frustra sperat per plurima lustra.

Iudicis ante forum reprobatur spes reproborum,

60

Que sicut ventus evanescit violentus.

Erras, si queras, dum peccas, si bona speras.

Si bona vis, bene fac! bonus est Deus et bonitatis

      Premia prebebit pro bonitate bonis.

Vis oblivisci tu temporis, histrio, prisci,

65

Non expergisci, nec iudicii reminisci.

Divinas laudes dimittere, cur piger, audes?

Linque tuas fraudes! cum mundo cur, homo, gaudes?

Antra petis Veneris, quoniam, piger, ocia queris,

Non surgis mane, quia queris vivere vane

70

Sepe carens pane, gelido sine tegmine lane.

Prospicias in que mala lapsus es, illa relinque!

Ipse relinqueris, nisi prava relinquere cures.

Ergo matures, converti, ne crucieris!

Que, prosunt nescis, lucem fugiens tenebrescis,

75

Te non compescis obliviscens bona que scis.

Mens sine doctrina ruit adveniente ruina,

Culpe sentina, ni subveniat medicina.

Lugeo pro clero mundi dulcedine capto,

Qui chorus aptus erat, nunc distat ineptus ab apto!

80

Canonici multi vivunt sine canone stulti

Vt mulier culti, vanis in rebus adulti.

Clericus antiquus, venator, lusor iniquus,

Errat canonicus, qui canonis est inimicus.

Interdum clerus precepta salubria dicit,

85

Sed contradicit ad honesta negocia serus.

Christum sermone sequitur, non religione,

Verbis, non opere, putat absque valore valere.

Appetit abdita vilis hypocrita, vult inhonesta,

Mens sua perdita nititur inclita spernere gesta.

90

Res melior voce, vox namque rei famulatur,

      Ad sonitum vocis res reserata patet.

Plusquam vocalis laus est accepta realis,

Cordi concordet vox, voci consona cor det,

Nam si discordet, hec cor discordia mordet.

95

Moribus et virtutibus omnes Omnipotenti

Laudibus uberibus placeant animo reverenti!

Est prelatura prelatis sarcina dura,

Si non cum cura reddant ovibus sua iura.

Errat, si pestes antistes tollere nolit,

100

      Non bene celestes impia dextra colit!

Cum cecus cecum presumit ducere secum,

Si ducens male cum ducto ruat, est satis equum.